تثبیت وجود بینش عمیق عرفانی در دیوان حافظ با دلایل محکم و متقن- پایان نامه رشته ادبیات

دانلود پایان نامه ارشد رشته ادبیات در سایت ارشدها

عنوان کامل پایان نامه :
تضاد دین و عرفان در دیوان حافظ

قسمتی از متن پایان نامه :

 

عاشقانه ایرادی ندارد:
عاشق از قاضی نترسد مِی بیار                        بلکه از یرغوی دیوان نیز هم
(همان: 235)
محتسب داند که حافظ عاشق است (همان: 235)
هم چنين حافظ ادعا مي كند كه :
فقیه مدرسه دی مست بود و فتوا داد                که مِی حرام ولی بِه ز مال اوقاف است
(همان: 33)
فقیه باشی، شراب بنوشی و در حال مستی فتوا بدهی و مفهوم آن هم یک نکته درستی باشد که شراب خواری حرام است ولی از مال وقفی خوردن بهتر است. فقیه در حال هشیاری چنین ادعایی  نمی­کند ولی چون حالْ مست است با عقیده حافظ موافق است که گناه و حرام هر چند بد هستند امّا شدّت و ضعف دارند. برخی گناهان ضررش متوجّه خود انسان است و یا از زمره ی حقّ الله است ولی برخی دیگر متوجّه دیگران است و دودش به چشم دیگران می رود یا حقّ النّاس است. حـقّ النّاسی که
خداوند آن را نمی بخشد.
« لطف و طنز بیت در این است که فقیه مدرسه مست بوده، سپس در عین مستی فتوا داده و چون گفته اند « مستی و راستی » پس فتوای او راست و درست هم هست که همانا در مصراع دوّم بیان شده: مِی خوردن از خوردن مال وقف بهتر است. در عین حال به گناه دیگر خود که استفاده از مال وقف باشد (چه غالب مدرسه ها، و یا شهریه ی طلاب از محل موقوفات بوده) اعتراف یا اشاره ی ضمنی کرده است ». (خرّمشاهی، 1371: 276)
عصر حافظ، عصر بدی است:
آلودگی خرقه خرابی جهان است                    کو راهروی اهل دلی پاک سرشتی
(دیوان حافظ،1389: 281)
عصر تزویر و ریاست. و حافظ به دشمنی با این رياکاران برخاسته است:
تا بی سر و پا باشد اوضاع فلک زین دست                  در سر هوس ساقی در دست شراب اولیٰ
(همان: 301)
حافظ می گوید در چنین دوره ی بی سر و سامانی که هیچ چیز جای خودش نیست بهتر است که در دست من شراب باشد. او چاره و درمان را در شراب می بیند و شراب را « اولیٰ » می داند. از این جا می­توان دریافت که او درد دین دارد. حافظ برای نشان دادن درجه ی زشتی بین « بد » و « بدتر » ادعای شراب خواری را علم می کند زیرا معتقد است که بین یک امر بد با امری بدتر فاصله بسیار است. در امر شریعت گاه فعلی بد است چون طلاق ولی در اسلام به عنوان جلوگیری از رخدادی « بدتر » که خطر و ضرر آن بیش تر است، اسلام طلاق را جایز می شمارد و آن را « منفورترین حلال » نام می نهد و حافظ نیز در امر ادعای شراب خواری دردی از این جنس دارد:
 
بیا که خرقه ی من گرچه رهن میکده هاست       ز مال وقف نبینی، به نام من درمی
(همان: 304)
سوالات یا اهداف این پایان نامه :
 
این تحقیق درصدد پاسخگویی به پرسش های زیر است:
1ـ دلایل اصلی وجود تضادهای ظاهری بین دین و عرفان در دیوان حافظ چیست؟
2ـ آیا حافظ راه رسیدن به عرفان واقعی (حقیقت) را در گذشتن از شریعت می داند؟
3ـ آیا حافظ قصد شوخی با مقدّسات را دارد؟
4ـ چه ابیاتی از دیوان حافظ باعث شده است که برخی او را بی دین تصوّر کنند؟

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت ورد)

 پایان نامه تضاد دین و عرفان در دیوان حافظ

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت PDF)

 پایان نامه تضاد دین و عرفان در دیوان حافظ

برای دیدن جزئیات بیشتر ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید:

دانلود پایان نامه از لینک زیر

لینک متن کامل پایان نامه رشته ادبیات با عنوان :تضاد دین و عرفان در دیوان حافظ

بستن منو