دانلود پایان نامه

دانلود پایان نامه ارشد رشته ادبیات در سایت ارشدها

عنوان کامل پایان نامه :

بررسی روایات مجعول و اسرائیلیات در آثار عطّار نیشابوری

قسمتی از متن پایان نامه :

 

ـ مسيحيت

سرگذشت مسيحيت تاريخ دريافتني است كه از عقيده به تجسم الهي در جسد شارع و باني ناشي شده است و سراسر تعليم نصارا را در اطراف ايمان به اين قضيه دور مي­زند كه شخص عيسي روشن­ترين ظهور از ذات الوهيت است.[1] مسیحیان به نصارا شهرت دارند و «نصاری، جمع نصران است. مسیحیان بدین علت نصاری نامیده می‌شوند که حضرت عیسی را یاری کرده‌اند.»[2]

قرآن کريم در آيه‌ي 45 سوره‌ي آل‌عمران اين‌گونه از عيسي مسيح نام مي‌‌برد: إِذْ قَالَتِ الْمَلَائِكَةُ يَا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ يُبَشِّرُكِ بِكَلِمَةٍ مِنْهُ اسْمُهُ الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَجِيهًا فِي الدُّنْيَا وَالْآَخِرَةِ وَمِنَ الْمُقَرَّبِينَ (به ياد آور) هنگامي كه فرشتگان، گفتند: اي مريم! خداوند تو را به كلمه‏‌‌ي خودكه نامش مسيح عيسي پسر مريم است، مژده مي‌‌دهد و او در اين جهان و جهان ديگر، بلندمرتبه و بزرگوار و از زمره‌‌ي مقربان استي.»[3]

هم‌چنين در آيه‌ي 59 آل‌عمران به بدون پدر بودن او تأکيد شده است: إِنَّ مَثَلَ عِيسَى عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ آَدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ قَالَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ (59) مثل عيسي براي خدا، مانند(آفرينش)آدم است كه او را از خاك بيافريد، سپس بدو گفت: پديدآي، او بي‌‌درنگ پديد آمد.

 

ـ انجيل

کتاب حضرت عيسي(ع) انجيل است و اصل آن برگرفته ازکلمه‌‌ي يوناني به معني مژده و بشارت و جمعش اناجيل است و انجيل‌‌هاي چهارگانه عبارتند از انجيل: متي، مرقس، لوقا و يوحنا که در سه انجيل اول داستان زندگي حضرت مسيح آمده و يوحنا رساله‌‌ي فلسفي در رسالت عيسي است. و آن چه به اناجيل اربعه معروف است با آن چه قرآن انجيل مي‌‌نامد کاملاً متفاوت است چون انجيل قرآن مفرد است و تمامي وحياني است که بر عيسي وحي شده است[4] و سراسر قداست است و نزد مسلمانان ثابت و مورد تأييد است. همچنان که قرآن در سوره‌ي مائده آيه 46 و حديد آيه 27 به آن اشاراتي دارد:

وَقَفَّيْنَا عَلَى آَثَارِهِمْ بِعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرَاةِ وَآَتَيْنَاهُ الْإِنْجِيلَ فِيهِ هُدًى وَنُورٌ وَمُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرَاةِ وَهُدًى وَمَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ؛ و به دنبال آن (پيامبران پيشين) عيسي پسرمريم را بر راه وروش ايشان فرستاديم كه تصديق کننده‌‌ي توراتي بود كه پيش از او فرستاده شده بود. و براي او انجيل نازل کرديم كه در آن رهنمودي و نور بود و تورات را، كه قبل از آن نازل شده بود، تصديق مي‏کرد؛ و براي پرهيزگاران راهنما و پنددهنده بود.[5]

به هر حال انجيل اصلي پس از صعود خضرت عيسي (ع) به آسمان، مفقود گرديد و يهوديان كه درصدد قتل عيسي و يارانش برآمدند تمام نسخه­هاي انجيل را نابود ساختند تا اين كه پس از سال­ها، حوّاريان و بزرگان مذهبي مسيحي انجيل­هايي براي مردم فراهم ساختند كه هيض كدام از آن روايات صورت اصلي انجيل نازل شده را ترسيم نمي­كند و اين حقيقت را خود مسيحيان معترف هستند.[6]

نكته اصلي آن است كه گرچه دين مسيح پس از يهود ظهور كرد و كتاب مقدس مسيحي با يهودي متفاوت است تأثيري در فرهنگ يهودي ندارد چون «يهوديت وحي مؤخر بر دين خود را نمي­پذيرد و از طرف ديگر مسيحيت هم وحي مؤخر بر عيسي و حوّاريانش را نمي­پذيرد. بنابراين قرآن را قبول ندارد.[7]

 

ـ اهل کتاب

«از آن­جا كه يهوديان دو منبع ديني دارند يكي منبع مكتوب يا عهد عتيق كه تورات مهم­ترين آن­هاست و دوم سنت شفاهي يا تلمود است، به همين اعتبار آن­ها را اهل كتاب مي­گويند.»[8]

جان بايرناس دليل ناميده شدن پيروان هر و گروه يهوديان و مسيحيان به «اهل كتاب» را چنين است: «در سراسر قرن پنجم ق.م. جنب و جوش مذهبي، كه گويي عكس‌العمل بي‌‌‌‌قيدي و لاابالي‌گري سابق بود، در ظل كوشش و از بركت جد و جهد كاتبان به ظهور رسيد و كنيسه‌‌ها رونق گرفت و تمام موجوديت و شخصيت بني‌اسرائيل در اطراف تورات متمركز گشت. كاتبان كه مفسر قانون و رهبران كنيسه بودند به مردم مي‌‌گفتند كه شايست و ناشايست كدام است…. “اوراق كتاب مقدّس را ورق بزنيد و ورق بزنيد.” كاتبان به مردم تلقين مي‌‌كردند كه: “همه چيز در كتاب است.” اگر قدماي اين قوم كه به سزا به «اهل كتاب» ملقبند، كتاب مقدّس را از زندگي خود بر اساس كتاب مقدّس بنا كردند و جاني تازه گرفتند.»[9]

 

ـ کتب تاريخي و سيره‌نويسي[10]

رمزي نعناعه از کتاب‌‌هاي سيره و تاريخي با ذکر نمونه‌‌هايي از اسرائيليات با ذکر راويان جاعل نام مي‌برد: قصص ثعالبي (آغاز آفرينش و عرش و… که مروي از کعب‌الاحبار است)، تاريخ طبري (روايات کعب‌الاحبار درباره‌‌ي نوح، وهب بن منبّه)، البدايه و النهايه (روايات کعب‌الاحبار درباره صخره و بيت‌المقدّس) و بعضي کتب مستشرقين و دشمنان اسلام (از جمله مباحث مجعول حديث غرانيق و داستان زينب بنت حجش)

محمّد حسين ذهبي در مورد طبري و تفسيرش مي‌‌گويد: ما ابن‌جرير(امام طبري) را در تفسيرش مي‌‌بينيم، اخباري برگرفته از داستان‌‌هاي اسرائيلي را آورده است که آن‌‌ها را با سند‌‌هايش از کعب‌الاحبار و وهب بن منبّه و ابن جريح و سدي و ديگران روايت مي‌‌کند، همچنين بسياري از آن چه را محمّد بن اسحاق از مسلمه انصاري روايت نموده نقل کرده است.»[11] وي در ادامه توضيح مي‌‌دهد که «اگر چه ابن جرير بسياري از روايات اسرائيلي را همراه نقد پيگيري نموده است ولي تفسيرش همواره به نقد عملي و گسترده نياز دارد.»[12]

 

ـ خيال‌پردازي و افسانه‌سرايي‌‌هاي مسلمان‌نماهاي اهل کتاب

در توضيح اين مطلب نظر محمّدرشيد رضا، کافي و وافي به مقصود مي‌باشد که در تفسير المنار مي‌گويد: «يهوديان گاه خرافات يا ساخته‌‌هاي ذهني خودشان را به مسلمانان القا مي‌‌کردند تا آن را وارد کتاب‌‌هاي خود کرده، با دين خود درآميزند. به همين دليل در کتاب‌‌هاي مسلمانان به اسرائيليات خرافي برمي‌‌خوريم که در عهد قديم اصلاً اشاره‌‌اي به آن‌‌ها نشده است.»[13]

 

ـ کيفيت راه‌يابي اسرائيليات در تفسير، حديث و متون اسلامي

گفتيم ترديدي وجود ندارد در مقطعي از تاريخ روايت و تفسير اسلامي اقوال برگرفته از تورات و انجيل به کتب تفسير قرآن و ساير متون مسلمانان راه جسته و سايه سنگين و سرد اين قبيل مطالب، در تفاسير، چهره‌‌ي حقايق ناب قرآني را زير پوشش قرار داده است.

عواملي که بتوان به عنوان علل و سبب نفوذ داستان‌‌هاي يهودي و غيريهودي بين مسلمانان برشمرد که فهرست‌‌وار عبارتند از:

1) به دليل حضور آيين يهود در جزيرةالعرب زمان جاهلي، داستان‌‌هاي مربوط به متون آن، کم و بيش در اختيار عرب بوده، البته به دليل فرهنگ بسته و محدود جاهلي، آلوده به خرافات و محدوديت‌هاي بسيارشده است. بعد از ويراني بيت‌المقدّس در سال 70 پيش از ميلاد، بسياري از يهوديان شبه جزيره به عربستان مهاجرت كردند. يهوديان مهاجر در زمينه‌‌‌‌ي مذهب خواه‌ناخواه با گسترش دادن يكتاپرستي يهودي راه را براي ظهور اسلام در اجتماع بت‌‌پرستان عربستان آماده مي‌‌كردند. اين توسعه‌ي يهود تبعاً توسعه‌‌ي فرهنگ و اسطوره‌‌هاي يهودي را نيز باعث مي‌‌شد و بدين جهت زماني كه قرآن مجيد نازل گرديد، بسياري از عرب‌‌ها پيرامون داستان‌هاي سليمان و ابراهيم و نوح و ديگران اطلاعاتي داشتند و باز ظاهراً به همين علت است كه قرآن جز در «سوره‌ي يوسف» غالباً از پيامبران و انبياءِ بني‌اسرائيل به صورت تلميح و در استنتاج‌هاي كلي ياد مي‌‌كند و از بسياري نيز نام نمي‌‌برد و آيه‌ي كريمه‌‌ي «و لقد ارسلنا رسلا مِن قبلك مَن قصصنا عليك و منهم من لم نقصص عليك…»(غافر/ 78) اشاره‌‌اي است به موضوع مذكور. بنابراين آن‌چه در تفاسير قرآن پيرامون داستان‌هاي بني‌اسرائيل آمده است بايد بر مبناي تورات و تفسيرهاي آن و روايات و اخبار و احاديث منقول از حضرت رسول اكرم(ص) و صحابه باشد…[14]

2) پس از اسلام، عده‌‌اي از دانشمندان يهود مسلمان شدند، آنان داستان‌‌هاي يهود را گاه نقل مي‌‌کردند، به دليل «صحابه» بودن، گاه آن داستان‌‌ها با «اسلامي» بودن اشتباه مي‌‌شدند.

[1] تاريخ جامع اديان، ص575

[2] همان، ص541

[3] تفسیر نور، ص107

[4] دانشنامه، ج 1، ص 304

[5] تفسیر نور، ص207

[6] دانشنامه قرآن، ج1/5 ص30

[7] عهدين، قرآن و علم، ص5

[8] نردبان سقوط، ص61

[9] تاريخ جامع اديان، ص541

[10] الاسرائلیات و اثرها…، صص 212

[11] التفسیر و المفسران، ج1 / 215، لازم به توضیح است که این آرزوی دکتر ذهبی سرانجام به عمل پیوست و کتاب بسیار ارزشمند «الاسرائیلیات فی تفسیر الطبری…. اثر دکتر آمال محمّد عبدالرحمن ربیع در سال 1430 هـ. در قاهره توسط اوقاف مصر چاپ شد.

[12] همان

[13] تفسیر المنار، 4/268به نقل از: “اسرائیلیات و تأثیر آن بر داستان‌های انبیاء در تفسیر”، ص13

[14] منابع اسرائيليات در ادب فارسي، ص563

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

جهت بازشناسي و استخراج تأثيرات اسرائيليات و روايات مجعول، به کليه‌‌ي آثار عطّار توجه شد تا تحقيق از جامعيت برخوردار بوده و در نهايت به نتيجه‌‌گيري متقن و برآوردي جامع و مانع دست يافته شود.

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت ورد)

 پایان نامه بررسی روایات مجعول و اسرائیلیات در آثار عطّار نیشابوری

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت PDF)

 پایان نامه بررسی روایات مجعول و اسرائیلیات در آثار عطّار نیشابوری

برای دیدن جزئیات بیشتر ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید:

دانلود پایان نامه از لینک زیر

لینک متن کامل پایان نامه رشته ادبیات با عنوان :بررسی روایات مجعول و اسرائیلیات در آثار عطّار نیشابوری