دانلود پایان نامه ارشد رشته ادبیات در سایت ارشدها

عنوان کامل پایان نامه :

تحلیل و بررسی بلاغی و زیبایی‌شناسی ضرب‌المثل‌ها

قسمتی از متن پایان نامه :

انواع ضرب‌المثل در شعر نظامی

2-1 ضرب‌المثل‌های رایج شعر فارسی: این دسته از ضرب‌المثل‌ها، ضرب‌المثل‌هایی هستند که در ادبیات کلاسیک قبل از نظامی وجود داشته‌اند و نظامی آن‌ها را در شعر خود مورد استفاده قرار داده است. چند مورد را به عنوان نمونه می‌آوریم:

دارو پس مرگ کی کند سود (لیلی و مجنون: 180) (برگرفته از داستان کشته شدن سهراب به دست رستم و دیر رسیدن نوش دارو )

از صحبت پادشه بپرهیز   چون پنبه‌ی خشک از آتش تیز
(لیلی و مجنون :47)

این پند در تمام ادبیات کلاسیک فارسی پیش از نظامی وجود دارد مخصوصا در کتاب گرانقدر کلیله و دمنه نیز بارها به این مضمون اشاره شده است.

هنوزم بوی شیر آید ز دندان   مشو در خون من چون شیر خندان
(خسرو و شیرین :39)

(برگرفته از داستان رستم و سهراب  شاهنامه است که در وصف سهراب آمده است: هنوز از دهن بوی شیر آیدش / همی رای شمشیر و تیر آیدش)

همه کار توان کردن به تدبیر
بنفشه با شقایق در مناجات

هوا بشکن، کزو یاری نیاید

  مگر مرگ است کآن را نیست تدبیر
شکر می‌گفت: «فی التاخیر آفات»
(خسرو و شیرین:321)
که از بوزینه نجاری نیاید
(خسرو و شیرین:333)

(برگرفته از کلیله و دمنه باب شیر و گاو داستان بوزبنه و درودگر که در آخر حکایت کلیله عنوان
می­کند از «اینجا گفته‌اند درودگری کار بوزینه نیست» کلیله و دمنه : 62)

بسا سر کز زبان زیر زمین رفت   کشف را با بطان فصلی چنین رفت.
(خسرو شیرین :334)

(این داستان نیز برگرفته از کلیله و دمنه است: حکایت دو بط و باخه‌ی دوست آنان کلیله و دمنه :110)

 

2-2- ضرب‌المثل‌های برساخته‌ی خود نظامی:

در نومیدی بسی امید است

چون شیر به خود سپه شکن باش

کند با جنس خود هر جنس پرواز

به صبر از بند گردد مرد رسته

یک دسته گل دماغ پرور

در شعر مپیچ و در فن او

لاف از سخن چو در توان زد

در دو چیز است رستگاری مرد

قدر اهل هنر کسی داند

  پایان شب سیه سپید است
(لیلی و مجنون :77)
فرزند خصال خویشتن باش
( لیلی و مجنون 🙂
کبوتر با کبوتر باز با باز
(خسرو و شیرین:170)
که صبر آمد کلید کار بسته
(خسرو و شیرین:286)
از صد خرمن گیاه بهتر
(لیلی و مجنون : 42)
چون اکذب اوست احسن او
(لیلی و مجنون : 40)
آن خشت بود که پر توان زد
(لیلی و مجنون : 43)
آنکه بسیار داد و اندک خورد
(هفت پیکر: 323)
که هنر نامه‌ها بسی خواند
(هفت پیکر: 27)

2-3- ضرب‌المثل‌های که از زبان عامه گرفته شده است:

هر آنچ از عمر پیشین رفت گو ، رو

نمی­شد موش در سوراخ کژدم

مجو بالاتر از دوران خود جای

چو ما را «نیست پشمی در کلاهش»

مشو راهی که «خر در گل بماند»

به خلوت نیزش از دیوار میپوش

به خود گفتا جواب است این نه جنگ است

چه خوش گفتا لهاوری به طوسی

گل افشاندن، غبار انگیختن چند؟

مگر نشنیدی از فراش این راه؟

وآگهی نه که «پیل آن بستان

هفت رنگ است زیر هفت اورنگ

پیش از آن کت برون کنند از ده

  کنون «­روز از نو است و روزی از نو»
(خسرو و شیرین:119)
به یاری جاروی بربست بر دم
(خسرو و شیرین:140)
«مکش بیش از گلیم خویشتن پای»
(خسرو و شیرین:150)

 
کشیدم پشم در خیل و سپاهش
(خسرو و شیرین:168)
ز کارت بیدلان را دل بماند
(خسرو و شیرین:176)
«که باشد در پس دیوار ها گوش»
(خسرو و شیرین:237)
«کلوخ انداز را پاداش سنگ است»
(خسرو و شیرین:223)
که «مرگ خر بود سگ را عروسی»
(خسرو و شیرین:220)
«نمک خوردن، نمکدان ریختن چند»
(خسرو و شیرین:274)
«که هرکو چاه کند، افتاد در چاه»
( خسرو و شیرین: 367)
دید خوابی و شد به هندستان»
(هفت پیکر: 316)
«نیست بالاتر از سیاهی رنگ»
(هفت پیکر :164)
رخت بر گاو و باربر خر نه
(هفت پیکر: 321)

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

سوالاتی که در این پژوهش دغدغه‌ی ذهنی پژوهنده خواهد بود موارد زیر است:

1- چه ابیاتی از آثار نظامی وارد قلمروی ضرب‌المثل‌ها شده است؟

2- چه ضرب‌المثل‌هایی از فرهنگ عامه وارد آثار نظامی شده است؟

3- آیا نظامی به ضرب‌المثل‌های زبان فارسی افزوده است یا بیشتر از آن وام گرفته است ؟

4- ضرب‌المثل‌های موجود در آثار نظامی از چه سطحی از زندگی معیشتی بهره گرفته‌اند؟برای نمونه زندگی معیشتی کشاورزی و روستایی، معیشتی – شهری و درباری و … .

5- ضرب‌المثل‌های موجود در آثار نظامی از چه ویژگی‌های فرمی برخوردارند؟ مثلا عنصر مسلط بر انواع تشبیه کدام است؟ یا نوع استعاره‌های موجود در ضرب‌المثل‌ها از چه گونه‌ای است؟

6- ضرب‌المثل‌های موجود درآثار نظامی با بافتی که در آن به کار رفته است چگونه ارتباطی دارد؟ آیا اقتضای داستان و روایت است که نظامی از این ضرب‌المثل استفاده می‌کند و یا اینکه ضرب‌المثل‌های موجود در آثار نظامی جهت نمایش و به رخ کشیدن معلومات شاعر است؟ و ارتباط چندانی با بافت متن و روایت ندارد؟

7- ضرب‌المثل‌ها در واقع از پشتوانه‌های فرهنگی یک شاعر حکایت می‌کنند و توانایی او را در تسلط به میراث شفاهی و کتبیش نشان می‌دهند. ضرب‌المثل‌های موجود در آثار نظامی از چه پشتوانه‌های فرهنگی اخذ شده است؟ آیا تماماً از فرهنگ عامه است یا از قرآن و حدیث و اقوال متصوفه یا سایر حوزه‌های فرهنگی در جهان اسلام نیز بهره برده است؟

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت ورد)

 پایان نامه تحلیل و بررسی بلاغی و زیبایی‌شناسی ضرب‌المثل‌ها در سه منظومه شعری نظامی گنجوی

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت PDF)

 پایان نامه تحلیل و بررسی بلاغی و زیبایی‌شناسی ضرب‌المثل‌ها در سه منظومه شعری نظامی گنجوی

برای دیدن جزئیات بیشتر ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید:

دانلود پایان نامه از لینک زیر

لینک متن کامل پایان نامه رشته ادبیات با عنوان :تحلیل و بررسی بلاغی و زیبایی‌شناسی ضرب‌المثل‌ها