47/13
مقايسه ماههاي مختلف درجه حرارت نشان مي دهد که گرمترين ماههاي سال تير و مرداد هستند. متوسط حداکثر اين دو ماه حدود 39 درجه سانتيگراد مي باشد. بالاترين دمائي که در اين مورد آمارگيري گزارش شده مربوط به ماه تير 7/39 درجه سانتيگراد در دهه 50-1340 بوده است. در مورد رطوبت شهر قم نيز با توجه به محدوديت منابع آماري آب و هواشناسي در اين شهر وضعيت رطوبت شهر قم در جدول 1-2 نشان داده است در سطر چهارم اين جدول با توجه به شاخص هاي ماهوني گروه بندي رطوبتي شهر قم در ماههاي سال مشخص شده است.
در ادامه بررسي دما و رطوبت مي توان جدول 1-3 که حدود آسايش در ماههاي مختلف سال را با توجه به آمارهاي موجود نشان مي دهد مورد بررسي قرار داد.

نتايج عمده اي که از اين جدول استنباط شده به شرح زير است:
1. شرايط سرد، ماههاي آذر و دي بعنوان ماههاي سرد تلقي مي شوند که در اين ايام استفاده از وسائل گرما زا ضروري خواهد بود.
2. شرايط خنک، سه ماه آبان، بهمن و اسفند جزء ماههاي نيمه سرد يا به عبارت بهتر خشک سال هستند و تنها در بعضي از ساعات روز استفاده از وسائل گرمازا ضرورت خواهد داشت، انتخاب و بکاربردن مصالح و فرم معماري مناسب و انتخاب جهت مطلوب براي ساختمان ها جهت کسب انرژي تابش و ذخيره گرما در داخل ابنيه بسيار موثر خواهد بود.
3. شرايط مناسب، ماههاي ارديبهشت و شهريور مناسب ترين و راحتترين ماههاي سال براي زندگي در شهر قم محسوب مي شوند و در ماههاي فروردين و مهرماه هم بجز ساعاتي در شبانه روز مابقي کاملاً قابل تحمل و مناسب نيستند و يا خوابيدن استفاده نمود و پيش بيني بهار خواب و ايوان در نقشه هاي معماري ضروري است.
4. شرايط گرم، ماههاي خرداد، تير و مرداد ماههاي گرم را تشکيل مي دهند که در اين مدت مي بايستي از تابش مستقيم آفتاب دوري کرد و امکانات محافظتي ايجاد نمود. احداث سايه بان و انتخاب جهت مطلوب براي ساختمان ها و مصالح مناسب تا حدود زيادي مي تواند شرايط را براي زندگي در فضاهاي سربسته بهبود بخشد.

بارندگي
شهر قم به علت واقع شدن در پشت سلسله جبال البرز و کوههاي مرکزي ايران و همجواري با کويرهاي بزرگ بارندگي بسيار کم دارد. حداکثر ميزان بارندگي روزانه در ماههاي مختلف در نمودار 1-2 نشان داده شده است. طبق اين نمودار حداکثر ميزان بارندگي در آبان ماه و اسفندماه مي باشد ولي در مجموع و به طور کلي طبق جدول 1-4 حداکثر بارندگي در فروردين ماه به ميزان 7/25 ميليمتر و حداقل آن در مرداد 2/0 ميليمتر بوده است.
در نتيجه از نظر فقر بارندگي و خشکي هوا در تابستان با شرايط w و s کوپن مطابقت دارد.
باد
بادهاي موجود در شهر قم در ماههاي مختلف جهات مشخصي دارند براساس آمارهاي موجود در هواشناسي بادهاي غرب و سپس غرب که در فاصله ماههاي بهمن تا ارديبهشت از سمت درياي مديترانه و درياي سياه مي وزند پس از عبور از سلسله کوههاي غربي ايران نزول نموده و رطوبت نسبي آن به حداقل کاهش مي يابد. اين بادها در مرتبه اول اين فاصله زماني قرار داشته و اکثر بارندگي هاي انجام شده در منطقه قم متاثر از اين جبهه هاي هواست. (باد مناسب) در فاصله زماني ماههاي خرداد تا شهريور بادهاي شرق و پس از شمال شرق در مرحله اول قرار داشته و بعلت عبور از ارضي گرم کوير و عبور از ارتفاع پايين خشک و گرم هستند و به لحاظ خشک بودن عامل ديگري براي کاهش رطوبت و همچنين تشديد نوسان دماي منطقه در شبانه روز مي باشند. (بادهاي نامناسب) و بادهائي که در ماههاي مهر تا دي مي وزند عمدتاً در نيم دايره غربي قرار دارند و تا حدودي از دماي جبهه غربي متأثر مي باشند.
3-5 انتخاب جهت مناسب ساختمانها
نتايج بدست آمده در نمودارهاي قبلي بيان شده که با توجه به آن روشن مي شود که بهترين جهت براي احداث ساختمان ها که در فصول گرم، کمتريم ميزان تابش را داشته باشد و در ايام سرد، بيشترين ميزان تابش را دريافت کند حدود 15 درجه به سمت جنوب شرق است.
لازم به ذکر است که از 35 درجه جنوب شرقي تا 20 درجه جنوب غربي همچنان به عنوان جهات مجاز مي تواند تلقي شود (تصوير 1-6) .

3-6 نتايج و پيشنهادات کلّي
الف- همانطور که ذکر شد حدود 15 درجه به جنوب شرقي مطلوب ترين جهت احداث بنا خواهد بود. اما محدوده بين 35 درجه جنوب شرق، 20 درجه جنوب غرب نيز قابل قبول خواهد بود.
ب- جداول (ماهوني) گوياي مصالح ساختماني، ابعا ديوارها و سقف هاي مناسب آب و هواي قم است که در فاصله زماني بيش از 8 ساعت حرارت را از خود عبور مي دهند (نظير خشت و گل، آجر و بتن ) بکاربردن در و پنجره هاي چوبي و يا در مواردي پنجره دوجداره نيز توصيه مي شود. لازم به ذکر است که بعد از بخش اقليم چند صفحه اي در رابطه با سرپناه براي اقليمهاي گرم و خشک و راهنماي طراحي فضاهاي عمومي و خصوصي در اقليم گرم و خشک با توجه به آب و هواي شهر قم که در اين رديف قرار مي گيرد توضيح داده خواهد شد.
ج- مسير کوچه ها بگونه اي انتخاب و طراحي شوند که حتي الامکان در مسير نور مطلوب و از مسير بادهاي نامناسب شرق در امان باشند.
د- کاشت گياهان مناسب در کليه کوچه ها و خيابانها و ميادين و مراکز ديگر نيز از نظر ايجاد سايه مطلوب خواهد بود.
هـ- ساختمان هاي مسکوني بهتر است با روش حياط مرکزي که اطاقها گرداگرد آن قرار گرفته اند طراحي شوند. احداث فضاي سبز و حوض و آب نما جهت افزايش رطوبت و سايه در کاهش شدت گرما و مطبوع کردن محيط زيست مفيد خواهد بود.
< br />

بخش چهارم: مطالعات تطبیقی
4-1مرکز فرهنگی حیدر علیف باکو

به عنوان بخشی از اتحاد جماهیر شوروی سابق، شهرسازی و معماری باکو، پایتخت آذربایجان که در ساحل غربی دریای خزر واقع شده است، به شدت تحت برنامه ریزی آن دوران تحت تاثیر قرار گرفته بود. از زمان استقلال خود در سال 1991، جمهوری آذربایجان به شدت در نوسازی و توسعه زیرساخت های باکو و معماری، خروج از میراث خود را از هنجاری مدرنیسم شوروی سرمایه گذاری کرده است.

گروه معماری زاحا حدید عنوان معماران طراح مرکز حیدر علی اف را پس از یک رقابت در سال 2007برای طراحی مرکز درنظر گرفته شده برای تبدیل شدن به ساختمان اولیه برای برنامه های فرهنگی کشور را بدست آورد. معافیت از معماری شوروی با ویژگی های سفت و سخت که در باکو به وفور یافت میشود، و جایگزینی آن با بیان احساسات فرهنگ آذری و خوش بینی یک ملت به آینده ، از پارمتر های مهم برای برگزار کنندگان بوده است.

ایده طراحی مرکز حیدر علی اف، ارتباط مستمر بین میدان سیال اطراف آن و فضای داخلی ساختمان است . میدان، به عنوان سطح زمین به عنوان بخشی از بافت شهری باکو که در دسترس است به صورت سیال و یکپارچه به فضای داخلی با همان اندازه و عمومی که به جشن جمعی از فرهنگ آذری معاصر و سنتی اختصاص داده شده تبدیل میگردد.

4-2 مرکز فرهنگ ملل نانجینگ

این مرکز در پردیس جدید دانشگاه نانجینگ در ژیانلین واقع شده است. این ساختمان با هدف ارائه یک عبارت منحصر به فرد از گفتگو میان دو مخالف به اشکال پارادایمی با بهره گیری از اهمیت نماد هاست. سقف کرنش کرده که به نظر می رسد به چشم انداز از زمینه محوطه بزرگتر مربوط می شود، و برج که به عنوان یک راهنما و نقطه مشــاهده عمل می کند. در طراحی این مجموعه استفاده از تکنیک ها و شیوه های ساخت و ساز اقتصاد محلی به عنوان وسیله ای برای توسعه یک فرم استثنایی بکار گرفته شده است.

4-3 مرکز هنر ملل واکر
مرکز فرهنگی واکر واقع در مینپلیس در ایالت مینسوتا آمریکا با رویکرد بررسی و آموزش مسوقی ملل در سال 2007 با هزینه ای بالغ بر هفتاد ملیون دلار در مساحتی بالغ بر 8 هزار متر مربع افتتاح شد.

دیدگاهتان را بنویسید