پيشرفت‌هاي جديد علمي و واقعيت‌هاي موجود.
2-12-19: اصل توازن در تصويرگري جنسيت‌ها: اغلب اين انتقاد به كتاب‌هاي آموزشي وارد مي‌شود كه در تصويرگري كتاب‌ها، غلبه با مردسالاري است، در حالي كه نيمي از مخاطبان كتاب‌هاي آموزشي دختران هستند. توجه نكردن به جنسيت‌ها، موجب بي‌علاقگي نيمي از مخاطبان مي‌شود. مخاطبان از هر جنس كه باشند، بايد به كتاب احساس دلبستگي پيدا كنند و آن را از خود بدانند و يا خود را در آن بيابند.
2-12-20: توجه به هويت ملي، اعتقادي و اسلامي: در طراحي تصوير، بايد به هويت تاريخي، قومي، اعتقادي مردم به ويژه ارزش‌هاي اسلامي توجه كرد. استفاده از طرح‌هاي تاريخي، بومي و مورد مردم از اهميت زيادي برخوردار است. شايسته است، محتواي مواد آموزشي به انتقال ميراث فرهنگي ملي و منطقه اي كمك كند.
2-12-21: تحريك حس كنجكاوي و علاقه به كشف: تصاوير در فراگير بايد انگيزه و سؤال ايجاد كنند؛ به گونه‌اي كه ذهن او با ديدن تصاوير فعال گردد و علاقه‌مندي به كشف در او بيدار شود. شروع كتاب‌هاي آموزشي، با توجه به نوع كتاب، همراه با تصاوير متنوع و مرتبط، در تحريك حس كنجكاوي فراگيران مؤثر است. براي مثال، شروع يك كتاب علوم همراه با گياهان سبز، گل، پروانه و جانوران، بيشتر به تحريك حس كنجكاوي كودكان كمك مي‌كند تا كتابي كه اولين تصوير آن از رعد و برق و آسمان تيره باشد.
2-12-22: توجه به علايق كودكان به رنگها: رنگ‌ها علاوه بر زيبايي، بار اطلاعاتي نيز دارند. در عين حال بايد با توجه به رشد سني كودك انتخاب شوند. كودكان رنگ‌هاي شاد، تميز، پخته، جاافتاده و خالص را دوست دارند. رنگ‌هاي چرك و خفه براي كودك دافعه دارند (سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي، 1383؛ صص 15-30).

2-13: مدرسه هوشمند چيست؟
در تعريف مدارس هوشمند ايران چنين آمده است: مدارس هوشمند ايران مدارس توسعه يافته‌اي هستند که براي انتقال مفاهيم سنتي از ابزارهاي فناوري اطلاعات و ارتباطات کمک مي‌گيرند. اين ابزارها شامل برنامه‌هاي رايانه‌اي از جمله بکارگيري نرم‌افزارهاي کاربردي نظيراسلايد (پاورپوينت)، واژه نگار و صفحات گسترده و امکانات اينترنتي است (شيوه نامه اجرايي هوشمندسازي مدارس،1390).
مدرسه هوشمند،مدرسه‌اى است که درآن روند کليه فرايندها اعم از مديريت ، نظارت ، کنترل ، ياددهي-يادگيري ، منابع آموزشي و کمک آموزشي ، ارزشيابي ، اسناد و امور دفتري ، ارتباطات و مباني توسعه آنها ، مبتني بر فاوا70 و جهت بهبود نظام آموزشي و تربيتي پژوهش محورطراحي شده است.
در مدارس هوشمند، کامپيوتر جايگزين تخته سياه و سي.دي جاي دفتر مشق را مي‌گيرد. دانش‌آموزان مي‌توانند از طريق اينترنت اطلاعات بسياري درباره هر موضوع که بخواهند به دست آورند. در اين سيستم، معلم و شاگرد هر دو توليد محتواي الکترونيکي و درس را بصورت سي.دي ارائه مي‌کنند.
در مدارس هوشمند آموزش منحصر به معلم نيست، بلکه ياددهي و يادگيري کاملاً تعاملي است و دانش‌آموزان نقش اساسي در آموختن مباحث علمي دارند. در مدارس هوشمند، دبيران با استفاده از محتواي درسي الکترونيکي موجب تفهيم بهتر مطالب درسي و صرفه‌جويي در وقت مي‌شوند و دانش‌آموزان هم اين فرصت را دارند که توانايي و قابليت‌هاي خود را آشکار و به توليد محتوا بپردازند. در اين گونه مدارس، کسب موفقيت دست يافتني است و ميزان آن به تلاش و پيگيري دانش‌آموزان و هدايت صحيح و جهت‌دار بستگي دارد. در اين روش روح پژوهش و جست‌وجوگري قطعاً جايگزين روحيه بي‌هدف دانش‌آموزان خواهد شد. در اين سيستم، رکن اصلي براي هرگونه تغيير، تغيير در فکر است و ابزار و امکانات تنها وسيله‌اي براي جامه عمل پوشاندن به افکار هستند (شيوه نامه اجرايي هوشمندسازي مدارس،1390).

2-14: هدف از ايجاد مدارس هوشمند چيست؟
اهداف، مقاصد مورد انتظار در دوره‌هاي زماني بلند مدت مي‌باشند. اهداف مدارس هوشمند به نحوي تبيين شده‌اند که در راستاي اهداف اداره کل آموزش و پرورش بوده، مسير را براي نيل به اين هموار سازند. همچنين اهداف مدارس هوشمند در راستاي چشم‌انداز مدارس هوشمند تدوين گرديده است تا نيل به اين اهداف، رسيدن به چشم‌انداز را ممکن‌‌تر سازد . اين اهداف عبارتند از (جلالي و همکاران، 1388):
* رشد همه جانبه دانش‌آموزان (ذهني ، جسمي ، عاطفي و رواني).
* ارتقاء توانايي‌ها و قابليت‌هاي فردي.
* تربيت نيروي انساني متفكر و آشنا به فن‌آوري.
* افزايش ارتقاء و مشاركت مردمي.
* استمرار فرايند يادگيري دانش‌آموزان در خارج از مدرسه‏.
* ايجاد محيطي پويا و جذاب براي شکوفايي کامل استعداد‌ها و بروز خلاقيت‌هاي‎ ‎فردي و جمعي دانش‌آموزان.‏
* افزايش حضور، پشتيباني و مشارکت والدين و گروه‌هاي ذينفع در فرايند يادگيري دانش‌آموزان.
* ‏همراه نمودن کادر آموزشي مدارس با روند‌هاي نوين آموزشي مبتني بر نيازمندي‌هاي جامعه دانش بنيان.‏
* ايجاد محيطي مناسب جهت ارزيابي‌هاي مستمر و متناسب با استعداد و پيشرفت دانش‌آموزان.‏
* فراهم نمودن فضاي مشارکت و تعامل دانش‌آموزان و معلمان در فرايند‌هاي ياددهي – يادگيري.‏
* ترويج يادگيري تجربي، پژوهش محوري و دانش‌آموز محوري در فرايند‌هاي آموزشي.‏
* توسعه مهارت‌هاي ادراکي، کلامي، اجتماعي ، حرفه‌اي و تخصصي دانش‌آموزان.‏
* تربيت دانش‌آموزان فاخر براي ورود به ميدان‌هاي بين‌المللي با تکيه بر هويت ايراني- اسلامي.

2-15: مأموريت و چشم‌انداز مدرسه هوشمند
چشم‌انداز مدرسه هوشمند ، بيانگرمقصد آرمانگرايانه‌اي است که اين مدارس مي‌کوشند تا با بهره‌گيري از فناوري اطلاعات بدان دست يابند. در عبارت چشم‌انداز مدرسه هوشمند ، آينده به گونه‌اي ترسيم و تصوير مي‌شود که کاربردها و خدمات فناوري اطلاعات در حد اعلي بکار گرفته شده و مرکز نيز به عنوان مدرسه هزاره سوم با بهره گيري از فناوري اطلاعات توانمند شده باشد. عبارت چشم‌انداز گرچه ممکن است تا حدودي رويايي و آرمان گرايانه باشد ليکن مي‌تواند شور و انگيزه کافي براي توسعه مدرسه هوشمند را در بين مديران ، کارکنان و ذينفعان ايجاد نمايد و آنها را در اين حوزه هماهنگ کند (مرکز آمار و فناوري اطلاعات و ارتباطات کشور، 1390).

2-16: راهبرد‌هاي توسعه مدارس هوشمند
راهبردها، مسير‌ها و راهکارهايي براي رسيدن به اهداف هستند. در صورتي که اهداف را از جنس مقصد به شمار آوريم راهبردها از جنس مسير رسيدن به مقصد مي‌باشند. در تدوين راهبرد‌ها سعي مي‌شود تا با شناسايي نقاط قوت و ضعف مدرسه هوشمند و تعيين فرصت‌ها و تهديد‌هاي موجود در زمينه بهره گيري از فناوري اطلاعات، راهبرد‌ها به گونه‌اي تبيين شوند تا حداکثر استفاده از نقاط قوت فرصت‌ها صورت گرفته، نقاط ضعف برطرف شده، براي رويارويي با تهديدها چاره انديشي شود(مرکز آمار و فناوري اطلاعات و ارتباطات کشور، 1390).
راهبردهاي توسعه مدرسه هوشمند عبارت اند از :
* مستند سازي و به اشتراک گذاشتن تجربيات مرکز با ساير مدارس فعال در اين زمينه.
* تصويب سازوکار مشخص براي جلب مشارکت‌هاي مالي و معنوي اولياي دانش‌آموزان در هوشمندسازي مدرسه.
* بهره‌گيري از قابليت‌هاي وب 2 براي توسعه محتواي آموزشي .
* جلب حمايت‌هاي مالي سازمان‌هاي مرتبط موجود در سطح شهرستان براي هوشمندسازي مدرسه.
* تدوين دستورالعمل‌هاي تسهيل کننده هوشمند سازي مدرسه در حدود اختيارات اين مرکز آموزشي در راستاي رفع موانع محدود کننده موجود.
* فرهنگ سازي و اطلاع رساني به اولياي دانش‌آموزان در خصوص ويژگي‌ها و مزاياي مدرسه هوشمند.
* ايجاد ساختار مديريتي و اجرايي مدرسه هوشمند.
* فرهنگ‌سازي و آگاه‌سازي مديران اداره آموزش و پرورش در رده‌هاي مختلف نسبت به الزامات مدرسه هوشمند .
* برنامه‌ريزي استفاده از تجهيزات شخصي دانش‌آموزان در منزل با توجه به محدوديت‌هاي دسترسي به تجهيزات در مدرسه.
* هماهنگي يراي تجهيز مدرسه به اينترنت پرسرعت.
* تجهيز مدرسه به حداقل امکانات مورد نياز براي هوشمندسازي.
* در نظر گرفتن مکانيزم‌هاي انگيزشي براي تشويق معلمان و دانش‌آموزان فعال و خلاق در فرايند هوشمندسازي.
* آموزش و ارتقاي مهارت‌هاي معلمان و دانش‌آموزان.
* تعامل گسترده با توليدکنندگان نرم افزارها ومحتواي اموزشي براي برآوردن نيازهاي مدرسه هوشمند (اونگ71، 2002).
2-17: ساختار تشکيلاتي مدرسه هوشمند
به منظور سياست‌گذاري، برنامه‌ريزي، نظارت و اجراي طرح هوشمند‌سازي مدارس کارگروه‌هاي راهبردي و راهبري فناوري اطلاعات وارتباطات درسطح وزارت / استان/ شهرستان / ناحيه و منطقه تشکيل مي‌گردد.
1) کارگروه‌هاي راهبردي فناوري اطلاعات و ارتباطات وزارت.
2) دبيرخانه و ستاد راهبري هوشمند‌سازي مدارس کشور در مرکز آمار و فناوري اطلاعات و ارتباطات آموزش و پرورش.
3) کار گروه‌هاي راهبري فناوري اطلاعات و ارتباطات در سطح استان.
4) کار گروه‌هاي راهبري فناوري اطلاعات و ارتباطات شهرستان/ ناحيه و منطقه.
5) کارشناس هوشمند‌سازي مدارس در ادارات کل آموزش و پرورش استان‌ها.
6) کارشناس هوشمندسازي مدارس در ادارات کل آموزش و پرورش ادارات آموزش و پرورش نواحي/ مناطق ( به منظور پيگيري و نظارت برطرح هوشمند سازي مدارس).
7) مدير واحد آموزشي توانمند درحوزه مديريت و با تجربه و موفّق در بکارگيري فناوري اطلاعات.
8) معاون فناوري اطلاعات مدارس و مجتمع‌هايي که در طرح هوشمند‌سازي مدارس قرارگرفته‌اند (جهت راهبري عملياتي طرح هوشمند‌سازي در سطح مدرسه و مجتمع ها)
9) معلمان توانمند در اداره کلاس‌ها با رويکرد فناوري اطلاعات و ارتباطات.
10) کادر اجرايي توانمند در بکارگيري فناوري اطلاعات و ارتباطات (جلالي و همکاران، 1388).

2-18: درباره تأثير ‌‌فن‌آوري اطلاعات و ارتباطات بر نظام آموزش دو رويکرد متفاوت وجود دارد:
الف) برخي معتقدند اثر فناوري تدريجي است و صرفاً انتقال برنامه درسي سنتي را کارآمدتر مي‌سازد و در واقع، دسترسي به اطلاعات سريع مي‌شود.
ب)رويکرد دوم معتقد است ورود ‌‌فن‌آوري اطلاعات و ارتباطات به مدارس، اهداف و ابزارهاي تعليم و تربيت را بطور اساسي تغيير مي‌دهد. از اين رو ديدگاه فناوري اطلاعات بر مرزهاي ساختاري نظام اموزش سنتي فايق مي‌آيد (عزتي،1380).

2-19: مولفه‌هاي اصلي و ارکان هوشمند‌سازي مدارس

معلم
معلمان در کنار دانش‌آموزان ياد مي‌گيرند و به جاي ارائه يک طرفه‌ آموزش، نقش تسهيل‌کننده را در خودآموزي و يادگيري دانش‌آموزان برعهده خواهند داشت.
دانش‌آموز
با توجه به دانش‌آموز محور بودن مدرسه هوشمند، نقش دانش‌آموز مهمتر مي‌باشد به طوري که:
1) درتعيين اهداف آموزشي، دانش‌آموز با راهنمايي معلم خود اهداف را شکل مي‌دهد.
2) در تعيين وظايف آموزشي، به پيشنهاد معلم وظايف توسط دانش‌آموز تعيين مي‌گردد.
3) در انتخاب منابع، دانش‌آموز منابع خود را در نظر مي‌گيرد و از معلم در مورد آنها نظر مي‌خواهد.

محتواي الکترونيکي
فرايند ورود فناوري به نظام آموزشي در نهايت يک جريان نرم‌افزاري است و نه سخت‌افزاري. صرف ورود رايانه و امکانات شبکه‌اي، منجر به يک تحول بنيادين در تعليم و تربيت نخواهد شد. حيات و پويايي سيستم يادگيري الکترونيکي به محتواي آموزشي درون آن وابسته است. اگرچه خريد تجهيزات و آماده‌سازي زيرساخت‌ها براي ورود فناوري به مدارس مسئله‌اي ضروري و غير قابل انکار است، اما در صورت نبود محتواهاي آموزشي لازم، به خودي خود فاقد ارزش و اعتبار

دیدگاهتان را بنویسید