دانلود پایان نامه

دانلود پایان نامه ارشد رشته ادبیات در سایت ارشدها

عنوان کامل پایان نامه :

بررسی حکایات عقلای مجانین در مثنوی‌های عطاربر اساس کتاب نیشابوری

قسمتی از متن پایان نامه :

 

حکایات بسیاری در تایید این نظر می‌توان نقل کرد از آن جمله: مالک گوید: از او [سمنون] سخنان حکیمانه‌ای شنیدم. گفتم: مردم می‌پندارند تو دیوانه‌ای؛ گفت: تو نیز همانند دیگران فریب خورده‌ای؟ مردم گمان می‌برند که دیوانه‌ام، لیکن دیوانه نیستم، تنها عشق مولی با دل و جان و اندام‌هایم آمیزش یافته و در گوشت و خون و استخوانم فرو رفته است. به خدا، من از محبت او چنین سرگشته و بی آرام شده‌ام. (نیشابوری،71:1366)

 

2-12-2- گزارش ابن عربی از جنون خود

از میان صوفیان مشهوری که با دیوانگان دیدار یا ارتباط مستقیم داشتند، می‌توان از مالک دینار، ذوالنون مصری، ابوسعید ابوالخیر، عین‌القضات و ابن عربی نام برد. حکایات فراوانی از دیدار ایشان با عقلای مجانین وجود دارد اما از این میان، گزارش ابن عربی از دیدار خود با مجنونی که او را از بزرگترین دیوانگانی که دیده بود، می‌دانست بسیار جالب توجه است. و از آن جالب‌تر، گزارشی است که ابن عربی از حالات جنون خود می‌دهد؛ که باید آن را گزارشی از درون و حسب‌حالی ناب از حالات روانی و انفعالات درونی عقلای مجانین دانست. وی در باب چهل و چهار فتوحات مکیه می‌گوید: من این مقام را چشیده ام(مقام عقلای مجانین)، بر من زمانی گذشت که در آن نمازهای پنج گانه را به امامت-آنگونه که برایم (بعداً) گفته شد- به جا می‌آوردم، یعنی رکوع و سجود و تمام احوال و ارکان نماز را از اقوال و افعال به تمامه انجام می‌دادم، در حالی که من از تمام اینها بی‌خبر بودم، هم از جماعت و هم از محل و هم از حال و هم از هر چیزی که در عالم حس می‌باشد، این به سبب شهودی بود که بر من غالب بود و در آن شهود از خودم و غیرخودم غایب بودم؛ به من گفتند که چون هنگام نماز فرا می‌رسید، نماز را برپا داشته و با مردمان نماز می‌خواندم و حالم(حرکاتم) مانند حرکاتی بود که از شخص خفته صادر می‌شود که به آنها علمی ندارد، لذا دانستم که خداوند وقت را بر من حفظ فرموده تا زبان گناه بر من جاری نگردد و چنانکه درباره‌ی شبلی هنگامِ هیمان و سرگشتگی‌اش جاری شد- ولی شبلی در اوقات نماز-آنگونه که از وی حکایت شده- باز داده می‌شد، نمی دانم آیا باز داده شدنش را تعقل می‌کرد و یا مانند حالی بود که من در آن بودم؟ زیرا روایت کننده بین این دو را جدا نکرده است… جز آنکه من در اوقاتی که در حال غیبت از خودم بودم، ذاتم را در نوری فراگیر و تجلی اعظم در عرش عظیم مشاهده می‌کردم که در آنجا نماز می‌خواند، و من عاری از حرکت و به دور از نفسم بودم و آن (ذاتم) را می‌دیدم که در حضور او(خداوند) رکوع و سجود می‌نماید، و من می‌دانم که من آن رکوع کننده و سجده کننده می‌باشم-مانند دیدن خواب بیننده-و دستی موی پیشانی‌اش (پیشانی ام) گرفته بود (و او را به قیام و قعود و رکوع و سجود وا می‌داشت) و من از این امر در تعجب و شگفت بودم، و دانستم که او جز من نیست و نه او من، از این جا مکلف و تکلیف و مکلف را- اسم فاعل و اسم مفعول- باز شناختم. (ابن عربی،131:1381)

 

2-12-3- انفعال روحی مجانین و نظریه‌ی‌ هرمنوتیک

نکته‌ی دیگری که در مورد حکایات «مجذوبان حق» جالب توجه است، انقلاب روحی و انفعالات درونی دیوانگان الهی بر اثر پدیده‌های عادی و اتفاقات معمولی محیط اطراف است.

در داستان‌های دیوانگان به نمونه‌هایی برمی‌خوریم که در آن دیوانگان با چشم و گوش و فهمی لاهوتی، می‌بینند و می‌شنوند و می‌یابند آن چه را که دیگران از آن محروم‌اند، گویی مجانین در این حالات با جانِ همه‌ی موجودات در گفتگو و پیوندند. صداها و نواها و مناظر این جهانی در جانشان حال و هوای آن جهانی برمی انگیزد و برایشان حاوی پیام‌های سری و تداعی‌گرِ رازهای ازلی است. این‌گونه حالات مجانین یادآور این آیه از قرآن کریم است: «و ان من شیء الاّ یسبح بحمده ولکن لاتفقهون تسبیحهم»(44/17)

نوعاً اینگونه حالات مجانین بر اثر همان «برخورد جهان‌ها موازی» رخ می‌دهد. در این دست حکایات، همانگونه که در ادامه می‌خوانیم، نشانه‌های تداخل و آمیزش منطق و مقتضیات عالم ناسوت و لاهوت با یکدیگر کاملاً آشکار است. البته اینگونه تأثرات از پدیده‌های عادی مخصوص مجانین نیست و نمونه‌های مشابه آن در حالات دیگران نیز مشاهده شده، اما آن‌چه در مورد این حکایات جلب توجه می‌کند ، بسامد بالای این گونه حالات در حکایات دیوانگان است به چند نمونه توجه فرمایید:

حساسیت او [شبلی] چنان بود که هر واقعه و هر مشاهده‌ای ذوق او را تحریک می‌کرد و به هیجان می‌آورد. یک بار چندین شبانه روز در زیر درختی دست افشانی می‌کرد و می‌گفت: هو هو! دوستان که آن جا وی را به آن حال دیدند سبب آن بی خودی‌اش را پرسیدند، وی فاخته‌ای را نشان داد که بر شاخ درخت «کوکو» می‌کرد و شبلی به موافقت او در جوش و خروش آمده بود. می‌گویند تا وقتی مرغ از کوکو باز نایستاد شبلی هم از هوهو باز نماند.(زرین کوب،155:1385)

ابوجعفر محمد بن شعیب –با ذکر اسانید- حکایت کرد که حارث بن سعید در قبر فروریخته‌ای نگاه کرد و بر اثر آن بی‌هوش بر زمین افتاد. پس از آنکه از جای برخاست عقل از او زایل شده بود و تا هنگام مرگ بر همان حال بود. یونس بن محمدبن فضاله گفت من و ربیع بن حیثم در گذرگاه خود به کارگاه آهنگری رسیدیم، جوانی نیز با ما همراه بود. ربیع ایستاد و به آهن گداخته که آهنگر از کوره بیرون آورده بود می‌نگریست. ناگاه آن جوان فریادی کشید و بر زمین افتاد و مدهوش گشت و چون دیر پایید، به دنبال کاری رفتم و بازگشتم او را بر همان حال بی هوش یافتم، پس از مدتی شنیدم دیوانه شده است و عاقبت نیز در همان دیوانگی جان داد. (نیشابوری،51:1367)

ابوحلمان الدمشقی فروشنده‌ی دوره گردی را شنید که آواز می داد: “یا سعتر بری” (آوشن صحرایی) و خیال کرد که می‌گوید:”اسع تری برّی” (سعی کن! آنگاه فضل مرا خواهی دید) و بی هوش بر زمین افتاد. (ریتر،522:1388) گویند کسی آواز می داد “خیار ده به دانگی” شبلی بشنید فرا بانگ ایستاد و گفت چون خیار [یا اخیار: برگزیدگان] ده به دانگی بود، نفایه(فرومایه) را چه خطر بود. (،همان:523)

همچنانکه از این قبیل حکایات در مورد ابوسعید ابوالخیر، ابراهیم ادهم و مولانا جلال الدین نیز نقل شده است. اگر از منظرِ نظریه‌های ادبی معاصر، به این دست حکایات بنگریم می‌توان آنان را نمونه‌های خوبی برای نظریه‌ی “هرمنوتیک” قلمداد کرد زیرا آنچه به وضوح در این حکایات نمایان است، نقش اصلی ذهن مخاطب در ساخت معنا برای پدیده‌ی بیرونی یا متن فرهنگی است؛ یعنی پدیده یا موضوع بیرونی به خودی خود، معنای تخطی ناپذیرِ واحدی ندارد بلکه معنا در لحظه‌ی برخورد ذهن خواننده، شنونده یا بیننده با پدیده‌ی بیرونی یا متن تولید می شود؛ از این رو، یک پدیده یا متن، معانی مختلف متناسب با فضای ذهنی مخاطب می‌یابد.‌

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

 

الف) آشنایی با شرایط اجتماعی و افکار و گفتارِ عقلای مجانین

ب) کاوش در مورد نقش سیاسی- اجتماعی عقلای مجانین در جامعه

ج) پژوهش در مورد رابطه‌ی عقلای مجانین و نهضت تصوف

د) تحلیل رابطه‌ی ذهن و زبان عقلای مجانین بر اساس مدل ” برخورد جهان‌های موازی”

ه) بررسی عناصر زبانی همچون: شطح، طنز و پارادوکس در حکایات عقلای مجانین

و) بررسی و طبقه بندی حکایات عقلای مجانین در مثنوی‌های عطار

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت ورد)

 پایان نامه بررسی حکایات عقلای مجانین در مثنوی‌ های عطار بر اساس کتاب نیشابوری

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت PDF)

 پایان نامه بررسی حکایات عقلای مجانین در مثنوی‌ های عطار بر اساس کتاب نیشابوری

برای دیدن جزئیات بیشتر ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید:

دانلود پایان نامه از لینک زیر

لینک متن کامل پایان نامه رشته ادبیات با عنوان :بررسی حکایات عقلای مجانین در مثنوی‌های عطاربر اساس کتاب نیشابوری