دانلود پایان نامه ارشد رشته ادبیات در سایت ارشدها

عنوان کامل پایان نامه :

تحلیل و بررسی بلاغی و زیبایی‌شناسی ضرب‌المثل‌ها

قسمتی از متن پایان نامه :

تحلیل ساختاری:

لحن: جدی                                                         رواج: رایج

منشا: ادبیات کلاسیک و عامه                                     درون­مایه: حکمی و اخلاقی و آموزشی

عامل اصلی زیبایی: تصویرسازی

تحلیل زیبایی­شناختی:

تصویر: نظامی برای القای مفهوم خود از تشبیهی بسیار ملموس و محسوس استفاده کرده است، تشبیه سخن در نهایت زیبایی، تناسب و رسایی(communication)  است، زیرا در نیز اندک و گران­بها است و در واقع یک تشبیه هنری است و خاستگاه آن زندگی اجتماعی است. بنابراین تشبیه درست و دقیق شکل گرفته است.

زبان: در حوزه‌ی صرف تمام واژگان ساده و در تناسب با یکدیگرند، حتی در توزیع کلمات نیز نهایت تناسب رعایت شده و هفت کلمه به مصرع اول و هفت کلمه به مصرع دوم رسیده است و نهایت ایجاز در بیان فایده کم سخن گفتن رعایت شده و این امر معنی درست و دقیق تناسب فرم با محتوا است، درحوزه‌ی نحو:جمله‌ی اول یک جمله‌ی امریست که پیام پند­آمیز شاعر را عنوان می‌کند و جمله دوم (مصرع دوم) نتیجه‌ی عمل به آن پند را توصیف می‌کند. دو جمله از نحوی طبیعی و زیبا برخوردارند و هیچ­گونه ضعف نحوی در آن مشاهده نمی‌شود، این نحو طبیعی و درست موجب رسوخ شعر در ذهن می‌شود و برای بیان پند شاعر بسیار متناسب است.

موسیقی: موسیقی دو قافیه پر و در و همچنین موسیقی واج‌های “گ” و “ک” در سرتاسر بیت نوعی توازن صوتی(assonance)  و انسجام خلق کرده است .این بیت به علت تشبیه کاملا محسوس و کلماتی ساده و نحوی طبیعی و موسیقی گوشنواز و ایجاز چشمگیرش واقعا از والاترین نمونه‌های هنر نظامیست و در ذهن بیشتر مردم فارسی زبان رسوخ کرده است.

بافت موقعیتی: در خوبی کم­گویی آمده است.

لاف از سخن چو در توان زد   آن خشت بود که پر توان زد
(ص: 41)

مفهوم :در ادامه‌ی بیت قبلیست یعنی اهمیت کم گفتن و سنجیده گفتن

تحلیل ساختاری:

لحن: جدی                                            رواج: رایج

منشا: ادبیات عامه                                       درون­مایه: حکمی و اخلاقی و آموزشی

عامل اصلی زیبایی: تصویرسازی

تحلیل زیبایی­شناختی:

تصویر: تصویر این بیت تا 50 سال پیش برای عموم مردم ایران شناخته شده و قابل درک بود و به همین دلیل این بیت به بیت قبلی منضم بود، اما امروز با فاصله گرفتن از زندگی سنتی و زندگی در اجتماع مدرن از عبارت خشت زدن تصویری نا­محسوس و کم رنگ داریم؛ به همین علت این بیت به تدریج در محاق فراموشی قرار می­گیرد اما تا همین 50 سال پیش از تمام اختصاصات بیت قبلی برخوردار بوده است و به فرم نزدیک ، در نتیجه در ذهن نسل­ها باقی مانده و به ضرب‌المثل بدل شده است. از این مثال می‌توان نتیجه گرفت اگر یک ضرب‌المثل دارای تشبیه باشد، تا زمانی می‌تواند به عمر خود در حافظه‌ی مردم ادامه دهد که آن تشبیه برای مردم محسوس باشد.

بافت موقعیتی: در خوبی کم­گویی آمده است.

چون شیر به خود سپه شکن باش   فرزند خصال خویشتن باش
(ص: 40)

مفهوم: توصیه نظامی ، اتکا به خود است و این توصیه را با فرمی بی­نهایت زیبا عنوان می­کند.

تحلیل ساختاری:

لحن: جدی                                                         رواج: رایج

منشا: ادبیات کلاسیک                                             درون­مایه: حکمی و اخلاقی

عامل اصلی زیبایی: تصویرسازی

تحلیل زیبایی­شناختی:

تصویر:  یک ایماژ بسیار هنریست و در تناسب کامل با محتوا، شیر نماد قدرت متکی به خود است و بهترین نمادیست که شاعر می­تواند برای القای مفهوم خود از آن بهره گیرد. تشبیه بسیار محسوس و بدیهی است و ذهن هر خواننده‌ای را در اولین برخورد به تصدیق وا می‌دارد و قدرت مجاب کردن و تاثیرگذاری زیادی دارد.

زبان:  درحوزه‌ی صرف :کلمات از نهایت سادگی برخوردارند و تنها واژه‌ای که کمی از سادگی دور است واژه‌ی خصال است، اما به بافت عمومی شعر هیچ­گونه لطمه‌ای وارد نمی‌کند، تکرار واژه‌ی خود و خویشتن بر تاکید معنا می‌افزاید زیرا هسته‌ی اصلی معنا و مفهوم همین واژه است و این تکرارِ توام با تنوع جان مایه هنری ین بیت است.

درحوزه­ی ­نحو: اما در حوزه‌ی نحو تسلط تام و تمام نظامی را برای القای مفهوم مشاهده می‌کنیم. جملات از نحوی بسیار ساده و طبیعی برخوردار است .هنر نظامی این است که جمله‌ی مثال را در مصرع اول و جمله حکم را در مصرع دوم قرار می­دهد در صورتی که با توجه به قالب مثنوی می‌توانست جای این دو مصرع را عوض کند و بگوید .

فرزند خصال خویشتن باش   چون شیر به خود سپه شکن باش

که در این صورت شعر از اوج به فرود می‌آمد ، زیرا روانشناسی مولف و مخاطب در این‌جا حکم می‌کند ابتدا جمله‌ی مثالِ بدیهی آورده شود و تصدیق و همراهی مخاطب را ایجاد کند و سپس حکم. در دو جمله با نوعی توازن معنایی روبه‌رو هستیم، اما دانش زیبایی‌شناسی نظامی تشخیص درست می­دهد و جمله‌ی مثال را در مصرع اول قرار داده  و جمله‌ی حکم را در مصرع دوم  این بیت از نادر ابیاتی­ست که نظامی وارد حوزه‌ی بلاغت ساختارهای نحوی می­شود و آشنایی خود را با روان‌شناسی ساختارهای نحوی نشان می‌دهد. اگر مصرع اول را مورد مداقه بیش‌تری قرار دهیم، می‌بینیم جمله بندی با نوعی ظرافت همراه است که کلمه‌ی‌”خود” مرکزی­ترین کلمه‌ی جمله است و با مرکزی‌ترین پیام شاعر که اتکا به خود است در تناسب کامل است.

نکته دیگر این­که کثرت پیام‌های اخلاقی در جملاتی با ساختار نحوی امری، حکایت دارد ازساختار جامعه‌ی استبداد زده و منولوگ مدار، که یک نفر از بالا پیام خود را در یک امر و نهی خلاصه می‌کند و کار بقیه صرفا اطاعت است و بس. جامعه‌ی طبقاتی که فرمانده و فرمانبر دارد و ارباب و رعیت دارد و قدرت فاصله‌ی بزرگ بین این دو افکنده و مانعیست برای هر نوع گفتگو. از رهگذر توجه به نوع ساختار­های نحوی می‌توان تا حدی ساختار­های اجتماعی محیط تولد و رشد ادبیات را روشن ساخت.

موسیقی: موسیقی واج “خ” در کلمات خود ، خصال و خویشتن آوای خاصی را ایجاد کرده است، اما نکته بعدی این است که واژه‌ی خود در مرکز مصرع اول است و واژه‌ی خویشتن در مرکز مصرع دوم ، بنابراین توزیع­ آوایی صامت‌ها در ساختارهای صرفی کلمات در طول بیت بسیار متناسبند، همچنین موسیقی واج “ش” در کلمات شیر ، سپه­شکن ، خویشتن و باش به فزونی موسیقی شعر کمک کرده است و مردّف بودن بیت نیز در تقویت آهنگ آن بسیار موثر است.

بافت موقعیتی: در نصیحت فرزند خود محمد نظامی است.

آنجا که فسانه‌ی سگالی   از ترس خدا مباش خالی
(ص: 40)

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

سوالاتی که در این پژوهش دغدغه‌ی ذهنی پژوهنده خواهد بود موارد زیر است:

1- چه ابیاتی از آثار نظامی وارد قلمروی ضرب‌المثل‌ها شده است؟

2- چه ضرب‌المثل‌هایی از فرهنگ عامه وارد آثار نظامی شده است؟

3- آیا نظامی به ضرب‌المثل‌های زبان فارسی افزوده است یا بیشتر از آن وام گرفته است ؟

4- ضرب‌المثل‌های موجود در آثار نظامی از چه سطحی از زندگی معیشتی بهره گرفته‌اند؟برای نمونه زندگی معیشتی کشاورزی و روستایی، معیشتی – شهری و درباری و … .

5- ضرب‌المثل‌های موجود در آثار نظامی از چه ویژگی‌های فرمی برخوردارند؟ مثلا عنصر مسلط بر انواع تشبیه کدام است؟ یا نوع استعاره‌های موجود در ضرب‌المثل‌ها از چه گونه‌ای است؟

6- ضرب‌المثل‌های موجود درآثار نظامی با بافتی که در آن به کار رفته است چگونه ارتباطی دارد؟ آیا اقتضای داستان و روایت است که نظامی از این ضرب‌المثل استفاده می‌کند و یا اینکه ضرب‌المثل‌های موجود در آثار نظامی جهت نمایش و به رخ کشیدن معلومات شاعر است؟ و ارتباط چندانی با بافت متن و روایت ندارد؟

7- ضرب‌المثل‌ها در واقع از پشتوانه‌های فرهنگی یک شاعر حکایت می‌کنند و توانایی او را در تسلط به میراث شفاهی و کتبیش نشان می‌دهند. ضرب‌المثل‌های موجود در آثار نظامی از چه پشتوانه‌های فرهنگی اخذ شده است؟ آیا تماماً از فرهنگ عامه است یا از قرآن و حدیث و اقوال متصوفه یا سایر حوزه‌های فرهنگی در جهان اسلام نیز بهره برده است؟

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت ورد)

 پایان نامه تحلیل و بررسی بلاغی و زیبایی‌شناسی ضرب‌المثل‌ها در سه منظومه شعری نظامی گنجوی

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت PDF)

 پایان نامه تحلیل و بررسی بلاغی و زیبایی‌شناسی ضرب‌المثل‌ها در سه منظومه شعری نظامی گنجوی

برای دیدن جزئیات بیشتر ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید:

دانلود پایان نامه از لینک زیر

لینک متن کامل پایان نامه رشته ادبیات با عنوان :تحلیل و بررسی بلاغی و زیبایی‌شناسی ضرب‌المثل‌ها