دانلود پایان نامه ارشد رشته ادبیات در سایت ارشدها

عنوان کامل پایان نامه :

تحلیل و بررسی بلاغی و زیبایی‌شناسی ضرب‌المثل‌ها

قسمتی از متن پایان نامه :

شاید برای مخاطب، شائبه‌ی ناسیونالیسم پیش آید و بوی نژاد­پرستی از این بیت برخیزد، اما این سخن ضرب‌المثلی است رایج. ما بدون توجه به شائبه‌های ناسیونالیستی به تحلیل بلاغی و فرمالیستی آن می‌پردازیم و بحث در باب مفهوم آن در این مقال امری است مفروق­عنه.

تحلیل ساختاری:

لحن: جدی                                               رواج: کم کاربرد

منشا: ادبیات عامه                                         ریشه و داستان: ریشه در فرهنگ عامه دارد.

درون­مایه: خرافی،تاریخی                               عامل اصلی زیبایی: تکرار

تحلیل زیبایی­شناختی:

زبان: جمله بندی بسیار ساده است. واژگان ساده‌اند و هنرمندی نظامی در ایجاد توزیع آوایی مناسب صامت‌ها و مصوت‌ها و شکستن هنجار کلیشه‌وار ردیف است. هنجار در ساخت ردیف آوردن کلمه‌ای یک شکل در دو مصرع است که پس از قافیه تکرار می‌شود اما نظامی با هنجار شکنی ظریف کلمه‌ای ردیف وار را به قبل از قافیه انتقال داده و تکرار دو کلمه (بلند) درست قبل از قافیه وحدتی اندام وار را به بیت بخشیده است و موسیقی حرف اضافه (ـِ) درست در مرکز دو مصرع مانند چنگکی تمام کلمات را در یک نقطه و پیرامون یک محور جمع نموده و موجب رستاخیز واژه‌ها شده است. کلمات قافیه هم تنها در داشتن یک واج با هم متفاوتند و این تفاوت یک واج اصل هنری تنوع و تکرار را به نمایش گذاشته است و موجب فزونی موسیقی بیت شده
است. نظامی قدرت عجیبی در ساختن ابیاتی بسیار موجز دارد.

 

 

بافت موقعیتی: بیت از زبان پادشاه به نظامی است.

دریای محیط را که پاک است   از چرک دهان سگ چه باک است؟
(ص: 37)

نظیر این مثل: آب دریا از دهان سگ کجا گردد پلید؟ / ملک او از طعنه خصمان کجا یابد خلل؟ (امیر معزی) مفهوم: یک پاکی بیکران با هیچ­گونه نجاستی آلوده نمی‌شود (دریا نماد پاکی بیکران و چرک دهان سگ نماد نهایت نجاست)

معادل: آن را که حساب پاک است، از محاسبه چه باک است.

تحلیل ساختاری:

لحن: جدی                                                   رواج: نظیر این مثل رایج و پرکاربرد است.

منشا: ادبیات عامه و ادبیات کلاسیک                       ریشه و داستان: ندارد

درون­مایه: اخلاقی و اجتماعی                              عوامل اصلی زیبایی: تصویر­سازی

تحلیل زیبایی­شناختی:

تصویر: نظامی برای القاء مفهوم مورد نظر خود از تصویر دریا و سگ استفاده کرده است. تصویری از پاکی ونجاست. عناصر تصویر در تباین با یکدیگرند و خاستگاه آن طبیعت است. تصویر بدیهی است و جای هیچ­گونه ابهام را در ذهن خواننده باقی نمی‌گذارد.

زبان: در حوزه صرف از واژه‌های ساده و عامیانه استفاده شده است مثل چرک دهان سگ. در حوزه نحوی بیت  یک جمله ساده است که از نحو طبیعی برخوردار است و تمام اجزاء جمله در جای اصلی خود به­کار رفته‌اند وتسلط نظامی را بر نظام نحو طبیعی زبان نشان می­دهد.

موسیقی: موسیقی بیت با واج “ک” گره خورده است و کلمات “که” ،”پاک”،”چرک”،”باک” گواه این گره خوردگی‌اند و همچنین قافیه شدن پاک و باک ، که حتی حرف اول این کلمه نیز از حروف لبی است و داشتن ردیف بر موسیقی بیت افزوده است.

اما در خصوص این بیت باید گفت که نسبت به معادل‌هایش از ایجاز کم‌تری برخوردار است و بنابراین کم‌تر در ذهن نسل‌ها رسوخ داشته است.

بافت موقعیتی: نظامی در شکایت از حسودان و منکران در دفاع از خود می‌گوید که از آن‌ها باکی ندارد و از طعنشان پاک است.

این است که گنج نیست بی‌مار   هرجا که رطب بود، بود خار
(ص: 39)

مفهوم :هر آسانی با سختی و هر شادی با غمی همراه است.

تحلیل ساختاری:

لحن: جدی                                                         رواج: رایج

منشا: ادبیات کلاسیک                                             ریشه: داستانی

درون­مایه: حکمی                                                  عوامل اصلی زیبایی: تصویرسازی

تحلیل زیبایی­شناختی:

تصاویر: هر دو تصویر مار و گنج و رطب و خار، از تصاویر بدیهی و کلیشه شده ادبیات فارسی است و لطافت خاصی را در بر ندارد، اما برای القا مفهوم تصویر بدی نیست. دو تصویر با یکدیگر موازی‌اند و مانند دو کفه ترازو توازن معنایی را در بیت تعادل می­بخشند .تصاویر محسوس و
بدیهی­اند.خاستگاهشان طبیعت است.

زبان: در حوزه صرف واژگان ساده و عامیانه‌اند و همچنین تکرار دو فعل بود در کنار هم در مصرع دوم از تکرار هنری دور است. به لحاظ نحوی جمله­بندی هیچ­گونه تعقیدی ندارد ،اما از زیبایی چندانی نیز برخوردار نیست و از استاندارد جمله­بندی نظامی در ضرب‌المثل‌هایش کمی فاصله دارد.

موسیقی: موسیقی شعر تنها با داشتن قافیه القا می‌شود و بیت موسیقی قوی ندارد، حتی تکرار دو واژه بود هم کمک چندانی به تقویت موسیقی شعر نمی‌کند، زیرا هر دو در مصرع دوم در کنار یکدیگر قرار دارند. در نهایت باید گفت با این که پیام شعر پیامی کلی و جهان شمول است اما فرم استواری ندارد.

بافت موقعیتی: نظامی خیلی هنرمندانه به کنایه در واقع به مدح خودش می­پردازد و به ذم مخالفان می‌گوید جای تعجب نیست که من مخالفین زیادی دارم زیرا که گنج بی مار نیست.

در شعر مپیچ و در فن او   چون اکذب اوست احسن او
(ص: 40)

مفهوم: در مورد مفهوم این بیت مشکلی وجود دارد و آن این­که ما به درستی نمی­دانیم شاعر از واژه کذب دقیقاً چه معنایی را افاده کرده است. با توجه به این مطلب از مصرع “چون اکذب اوست احسن او” می­توان دو گونه برداشت کرد.

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

سوالاتی که در این پژوهش دغدغه‌ی ذهنی پژوهنده خواهد بود موارد زیر است:

1- چه ابیاتی از آثار نظامی وارد قلمروی ضرب‌المثل‌ها شده است؟

2- چه ضرب‌المثل‌هایی از فرهنگ عامه وارد آثار نظامی شده است؟

3- آیا نظامی به ضرب‌المثل‌های زبان فارسی افزوده است یا بیشتر از آن وام گرفته است ؟

4- ضرب‌المثل‌های موجود در آثار نظامی از چه سطحی از زندگی معیشتی بهره گرفته‌اند؟برای نمونه زندگی معیشتی کشاورزی و روستایی، معیشتی – شهری و درباری و … .

5- ضرب‌المثل‌های موجود در آثار نظامی از چه ویژگی‌های فرمی برخوردارند؟ مثلا عنصر مسلط بر انواع تشبیه کدام است؟ یا نوع استعاره‌های موجود در ضرب‌المثل‌ها از چه گونه‌ای است؟

6- ضرب‌المثل‌های موجود درآثار نظامی با بافتی که در آن به کار رفته است چگونه ارتباطی دارد؟ آیا اقتضای داستان و روایت است که نظامی از این ضرب‌المثل استفاده می‌کند و یا اینکه ضرب‌المثل‌های موجود در آثار نظامی جهت نمایش و به رخ کشیدن معلومات شاعر است؟ و ارتباط چندانی با بافت متن و روایت ندارد؟

7- ضرب‌المثل‌ها در واقع از پشتوانه‌های فرهنگی یک شاعر حکایت می‌کنند و توانایی او را در تسلط به میراث شفاهی و کتبیش نشان می‌دهند. ضرب‌المثل‌های موجود در آثار نظامی از چه پشتوانه‌های فرهنگی اخذ شده است؟ آیا تماماً از فرهنگ عامه است یا از قرآن و حدیث و اقوال متصوفه یا سایر حوزه‌های فرهنگی در جهان اسلام نیز بهره برده است؟

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت ورد)

 پایان نامه تحلیل و بررسی بلاغی و زیبایی‌شناسی ضرب‌المثل‌ها در سه منظومه شعری نظامی گنجوی

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت PDF)

 پایان نامه تحلیل و بررسی بلاغی و زیبایی‌شناسی ضرب‌المثل‌ها در سه منظومه شعری نظامی گنجوی

برای دیدن جزئیات بیشتر ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید:

دانلود پایان نامه از لینک زیر

لینک متن کامل پایان نامه رشته ادبیات با عنوان :تحلیل و بررسی بلاغی و زیبایی‌شناسی ضرب‌المثل‌ها