دانلود پایان نامه ارشد -بیان دلایل وجود تضادهای ظاهری در دیوان حافظ

دانلود پایان نامه ارشد رشته ادبیات در سایت ارشدها

عنوان کامل پایان نامه :
تضاد دین و عرفان در دیوان حافظ

قسمتی از متن پایان نامه :

 

ز رهم میفکن ای شیخ به دانه های تسبیح           که چو مرغ زیرک افتد نفتد به هیچ دامی
(همان: 302)
از تأمّل در این دو بیت در می یابیم که حافظ با مطلق « تسبیح » سر عناد ندارد و تسبیح را رد         نمی­کند بلکه به تسبیح شیخ معتقد نیست چرا که اصولاً حافظ با شیخ عصر خود موافق نیست:
گر طیره می نمایی و گر طعنه می زنی              ما نیستیم معتقد شیخ خودپسند
(همان: 119)
حافظ وقتي مي بيند شیخ هم دوره اش در عمل از رند شراب خواره چیزی کمتر ندارد و چون نمی توانسته است او را رند شرابخواره بنامد، خود رندی آفریده است و ویژگی های یک شیخ واقعی را به او نسبت داده ست تا بگوید که دیانت در گرو نام نیست و اصولاً نام را خاصّیتی نیست و اصالت در عمل نیک داشتن است و پس از این معادل سازی و معادل یابی، شیخ قلابی را، البتّه با احتیاط کامل « تسبیحِ » او را با « خرقه » رند شراب خوار یکی دانسته است.
و حافظ به چنین تسبیحی معتقد نیست و اذعان می دارد که شیخ نمی تواند با ظاهرفریبی، او را به دام بیندازد چرا که حافظ مرغ دانایی است که گول هر دامی را نمی خورد و طالب دانه حقیقی است:
به خلق و لطف توان کرد صید اهل نظر             به بند و دام نگیرند مرغ دانا را
(همان: 7)
و اگر چنین دامی پهن شود یعنی « خلق و لطفی » در کار باشد، حافظ حتماً اسیر خواهد شد:
سراسر بخشش جانان طریق لطف و احسان بود        اگر تسبیح می فرمود اگر زنّار می آورد
(همان: 97)
البته حافظ در مبحث تسبیح و دانه های آن حرفی از جنس دیگر نیز دارد. حافظ معتقد است که:
حافظ ز دیده دانه ی اشکی همی فشان             باشد که مرغ وصل کند قصد دام ما
(همان: 12)
حافظ دانه های اشک چشم را برای رسیدن و شکار کردن مرغ وصل و وصال کارا تر و مؤثرتر            می­داند و این یعنی این که منتهای عبادت و ذکر و تسبیح آن جایی است که ارمغانش رویش عشق در دل طالب حق باشد، آن جا که در عوض دانه های تسبیح، قطرات اشک، دانه دانه از چشمان عارف واقعی سرازیر شده و بی قراری ها آغاز می شود.
4ـ1ـ1ـ1ـ5. گناه
گناه به معنای خطا، جرم، جفا و ظلم به کار می رود. در دین، نافرمانی در مقابل خداوند متعال را گناه گویند. هر عملی که در تضاد با اراده و رضایت الهی باشدو يا به معنی نافرمانی در برابر اراده خداوند است، گناه ناميده مي شود. در شریعت و در دین خداوند گناه را به اندازه ی دانه ی خردل هم باشد، به حساب خواهد آورد.
از اشعار حافظ در مقوله ی گناه، گاه چنان استنباط می شود که گویا حافظ گناهانی را که در شرع و عرف گناه شمرده می شده است، مرتکب می شده و در عین حال خود را گناهکار نمی دانسته است و یا گناه را امری غیرارادی می دانسته و… .
« حافظ با همه ی تربیت و تهذیب دینی که می توان برایش تصوّر کرد، بیشتر از گناه اخلاقی ـ عاطفی پروا داشته تا گناه عرفی یا دینی:
مباش در پی آزار و هر چه خواهی کن             که در شریعت ما غیر از این گناهی نیست ».
(خرّمشاهی، 1368: 33)
سوالات یا اهداف این پایان نامه :
 
این تحقیق درصدد پاسخگویی به پرسش های زیر است:
1ـ دلایل اصلی وجود تضادهای ظاهری بین دین و عرفان در دیوان حافظ چیست؟
2ـ آیا حافظ راه رسیدن به عرفان واقعی (حقیقت) را در گذشتن از شریعت می داند؟
3ـ آیا حافظ قصد شوخی با مقدّسات را دارد؟
4ـ چه ابیاتی از دیوان حافظ باعث شده است که برخی او را بی دین تصوّر کنند؟

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت ورد)

 پایان نامه تضاد دین و عرفان در دیوان حافظ

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت PDF)

 پایان نامه تضاد دین و عرفان در دیوان حافظ

برای دیدن جزئیات بیشتر ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید:

دانلود پایان نامه از لینک زیر

لینک متن کامل پایان نامه رشته ادبیات با عنوان :تضاد دین و عرفان در دیوان حافظ

بستن منو