دانلود پایان نامه

دانلود پایان نامه ارشد رشته ادبیات در سایت ارشدها

عنوان کامل پایان نامه :

تحلیل عرفانی مقام توبه و بازتاب آن در آثار ادبی تا پایان قرن ششم هجری

قسمتی از متن پایان نامه :

 

«آن که تائب را به خود قائم گوید، نسیان ذنب وی را غفلت داند و آن که به حق قائم گوید، ذکر ذنب وی را شرک نماید (همان جا).

«اگر تائب، باقی الصفه باشد عقدة اسرارش حل نگشته باشد و چون فانی الصفه باشد، ذکر صفت و را درست نیاید؛ موسی علیه السلام گفت: «تبت الیک» (اعراف 14) در حال بقای صفت و رسول صلی الله علیه گفت: «لا احصی ثناء علیک» در حال فنای صفت و تائب را باید که از خود خود یاد نیاید ؛گناهش چگونه یاد آید و به حقیقت یاد گناه، گناه بود (همان، ص 433).

نباید گناهان فراموش شود؛ زیراممکن است گناهان راناچیز  بدانیم.

«و نیز شاید که معنی فراموش ناکردن، آن باشد که فراموش کردن، سبک داشتن گناه است و سبک داشتن گناه مخاطرة زوال ایمان بار آرد از بیم زوال ایمان، گناه را فراموش نکند» (مستملی بخاری، ص 1211).

لذت یاد گناه ، خودش گناهی دیگر است.

«فراموش کردن گناه آن باشد که حلاوت آن گناه از دل تو بیرون رود که او را در سر تو اثر نماند تا چنان گردی که گویی هرگز آن گناه نکرده ای(همان جا).

 

3ـ 5ـ 2توبه و بازگشت

حقیقت توبه، بازگشت است؛علل بازگشت ترس از عذاب ،تعظیم،قرب وشایستگی ساحت ا قدس الهی است.

«توبه حقیقت رجوع آمد لکن صفت رجوع مختلف است به مقدار احوال و مقامات، عام را از جفا به عذر بازگشتن بیم عقوبت را و خاص را از افعال خویش تبرا کردن و به دیدار منت بازگشتن تعظیم مخدوم را و خاص خاص را از کل کونین بازگشتن و عجز و فنا و عدم ایشان را دیدن مکون کَون را» (همان، 1209).

«حقیقت توبه این است که انسان از راهی که به سوی خدا نیست برگردد و طریقی را طی کند که به خدا نزدیکش سازد (غزالی، 1370، ص185).

3ـ 5ـ 3 پشیمانی و حسرت

حقیقت توبه پشیمانی است که در دل پدید آید دردی که از درون سینه سر بر زند آتش خجل در دل گرفته آب حسرت از دیده فرو ریزد نه بینی شاخی که در یک سر آن آتش زنی از آن دیگر سر، ز آب قطره قطره می چکد (میبدی، ج4، ص97).

«حقیقت آن پشیمانی از کار زشت و عزم بر ترک آن است» (طبرسی، 1351، ص 70).

نتیجه این که حقیقت توبه، نسبت به مقام تائب متفاوت است؛ گروهي از ترس جهنم توبه مي كنند ودسته ای به طمعِ بهشت ؛ عده اي نيز به این جهت كه خدا را دوست دارند و او را شايستۀ عبادت مي دانند، توبه مي كنند.

 

3ـ 6 اسرار توبه:                                                                                          

  از نظر خواجه اسرار و بواطن توبه سه قسم است:

  • «آن که بنده تقوی را از عزت تفکیک کند؛2- فراموش کردن گناهی که از او سر زده است؛3- همواره از توبه خود توبه نماید» (انصاری، 1372، ص 41).

 

3ـ 7 لطائف اسرار توبه:                                                                                     

 دراین قسمت حکمت های ارتکاب گناه تبیین شده است؛امّا محصور دراین ها نیست مثلاّ درحدیث آمده است:انّ الله علم انّ الذنب خیر ٌ للمؤمن من العجب ولولا ذلک ما ابتلی مؤمناّ بذنبٍ ابداّ(کلینی،1370،ج،ص)                                          «نخست آنکه میان ارتکاب گناه و قضاء الهی بنگری تا مراد و مقصد خداوند را که تو را بر انجام گناه قادر ساخت دریابی؛ چرا که خدای عز و جل بخاطر یکی از دو امر است که بنده را رها می کند تا مرتکب گناه شود: یکی آنکه بنده گناهکار عزت خداوند را در قضایش بشناسد و نیکی و احسانش را در پرده پوشی و حکم و برد باریش را در فرصت دادن به مرتکب گناه و کرم و بزرگواریش را در پذیرش عذر از او و فضلش را در بخشش و مغفرت او درک کند و بفهمد و دیگر آنکه حجت عدل خود را بر بنده بپا دارد تا با حجت خود او را بر گناهش کیفر دهد.

«لطیفه دوم آنست که اگر انسان بصیر و صادق در طلب و جستجوی گناه خود برآید، هیچ گاه نیکی و حسنه ای برای او باقی نخواهد ماند؛ چرا که او یا منت خدای را مشاهده می کند یا در پی عیب خود و نقص کار خویش است.

و لطیفه سوم آن است که اگر بنده حکم را مشاهده کند هرگز مجالی برای نیکو شمردن حسنه و زشت شمردن سیئه برای او باقی نخواهد ماند» (انصاری، 1372، ص 41).

 

3ـ 8 انواع توبه

سالکان طریق قرب الهی نظر به انگیزه های آنها توبة آنها نیز متفاوت است؛ مثلاً اگر انگیزه سالکی در مسیر حرکت رسیدن به بهشت و استفاده از نعمتهای مادی بهشت از قبیل سبزه زار، جویبار و حورالعین ها باشد. توبة او هم برای کسب این نعمت هاست و نوع توبه او تعیین می شود و اگر انگیزة او ترس از آتش دوزخ و دوری از جهنم شد نوع دیگری از توبه تعیین می شود .

انواع توبه که در آثار عارفان بدان اشاره شده ناظر به همت های مردان الهیست؛ نتیجه آن را نیز قرآن فراسوی ما قرار داده است ؛گروهی که برای نعمت های مادی بهشت تلاش می کنند «متاعاً لکم و لا نعامکم» (نازعات، 33) وگروهی که برای رسیدن به قرب الهی تلاش می کنند «فادخلی فی عبادی» (فجر، 29)نتیجۀآن است.

 

3ـ 8ـ 1 عوام و صوفیه

مکی رحمه الله علیه به دو توبه عام و خاص که توبة صوفیه باشد اشاره دارد. «العامه یتوبون من سیئاتهم و الصوفیه یتوبون من حسناتهم»  ؛ عوام از گناهان خود توبه می کنند و صوفیه از کارهای پسندیده؛ زیرا آنها عجز و ناتوانی خود را در به جا آوردن حق خدای بزرگ می بینند و از آن توبه می کنند« یعنی من تقصیر هم فی ادائها العظیم ما یشهدون من حق الملک العزیز سبحانه و تعالی»(مکی، 1995، ص 380) .

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

 

1ـ تعریف و تبیین اصطلاح عرفانی توبه در قرآن و روایات                                                                2ـ بیان دیدگاه های عرفا دربارة توبه

3ـ تبیین و تأثیر مقام توبه در آثار ادبی

4ـ جایگاه توبه نسبت به مقامات عرفانی دیگر

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت ورد)

 پایان نامه تحلیل عرفانی مقام توبه و بازتاب آن در آثار ادبی تا پایان قرن ششم هجری

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت PDF)

 پایان نامه تحلیل عرفانی مقام توبه و بازتاب آن در آثار ادبی تا پایان قرن ششم هجری

برای دیدن جزئیات بیشتر ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید:

دانلود پایان نامه از لینک زیر

لینک متن کامل پایان نامه رشته ادبیات با عنوان :تحلیل عرفانی مقام توبه و بازتاب آن در آثار ادبی تا پایان قرن ششم هجری