دانلود پایان نامه ارشد رشته ادبیات در سایت ارشدها

عنوان کامل پایان نامه :

تحلیل و بررسی بلاغی و زیبایی‌شناسی ضرب‌المثل‌ها

قسمتی از متن پایان نامه :

با همه بله با ما هم بله. (دهخدا)

ب) مثلهای نو

این دسته از مثلها طی چند دهه‌ی اخیر رایج شده است. رواج آن­ها از چند ناحیه است:

1) شاعران: هوا بس ناجوانمردانه سرد است. (اخوان ثالث)

2) سیاستمداران: هرجا ملّت است آن‌جا مجلس است. (مصدّق)

3) مردم عادی: ارتش چرا ندارد. (دهگان)

خالی­بندان در جهان صنعتگرند. (دهگان)

4) ترجمه: انقلاب فرزندانش را می‌خورد. (دهگان)

به جای ماهی دادن ماهیگیری یاد بده. (دهگان)

5-5. از حیث منشا، مثلها به اقسام زیر تقسیم می‌شوند:

الف) فارسی: شامل مثلهای کشورهای فارسی‌زبان:

ایرانی: برگ سبزی است تحفه‌ی درویش. (دهخدا)

افغانی: صلا گر نداری با کلاه خود صلا کن. (هزاره‌ای)

تاجیکی: مهمان عطای خدا، اسبش بلای خدا. (تاجیکی)

ب) محلّی: حمام میری بمال، مسجد میری بنال. (همدانی)

سگ در خانه‌ی صاحبش زوزه داره. (سبزواری)

این نوع امثال خود دو دسته‌اند:

1- مثلهایی که مربوط به همان محل است و در جایی دیگر نظیر ندارد. مثل:

مشته به زور، کتک به هلّه کو. (قمی)

2- مثلهایی که در مناطق دیگر هم کاربرد دارد ولی در آن منطقه یا به گویش محلی و یا با واژگان خاص آن منطقه استفاده می‌شود مثل:مارگزیده از ریسمان سیاه و سفید می‌ترسد (سورمقی)

پ) ترجمه‌ای: که اغلب ترجمه‌ی امثال ملل دیگر است که در فارسی رایج شده است:

احتیاج مادر اختراع است. (دهگان)

همه‌ی راهها به رم ختم می‌شود. (دهگان)

الوعده وفا.(دهخدا)

5-6. از نظر داشتن ریشه و مأخذ مثلها دو گونه‌اند: بدون ریشه و ریشه‌دار.

الف) بدون ریشه: این‌گونه مثلها به خودی خود و بی‌دانستن پیشینه یا سابقه‌ای قابل فهم‌ هستند:

روباه زنده از شیر مرده باج می‌گیرد. (شکورزاده)

تا مار راست نشود به سوراخ نمی‌رود. (بهمنیار)

ب) ریشه‌دار: این‌گونه مثلها براساس یک حادثه‌ی تاریخی، داستان، افسانه‌ی مشهور یا عقیده‌ای‌ خرافی ساخته می‌شود و ممکن است ریشه‌ی آن یکی از گونه‌های زیر باشد:

1- ریشه‌های داستانی:

برخی از داستان­های امثال را مردم خود ساخته‌اند؛ مثل: «همین آش و همین کاسه» که‌ داستان آن چنین است:

یکی از استانداران ظالم و زورگوی نادرشاه از مردم مالیات دوچندان می­گیرد. مردم که به‌ تنگ
آمده­اند، به نادر شکایت می­برند. نادر از استاندار می­خواهد حال مردم را رعایت کند. استاندار چند روزی به فرمان شاه عمل می‌کند و دوباره روش پیشین را ادامه می‌دهد. نادر دستور می‌دهد استاندار ظالم را نزد او بیاورند. علاوه‌بر آن دستور می­دهد استانداران دیگر را نیز حاضر کنند و چند دیگ آش بپزند،سپس استاندار ظالم را قطعه‌قطعه میکند و در دیگ‌ می­افکند. به هر استاندار کاسه­ای آش می­دهد و آنان را مجبور می­کند که از آن بخورند. در پایان رو به استانداران می‌گوید: «هرکس به مردم ظلم کند، همین آش و همین کاسه!»

ممکن است مثل به تمثیلی معروف یا داستانی از متون ادبی اشاره داشته باشد؛ مثل:

تو نیکی می‌کن و در دجله انداز (قابوسنامه باب ششم، ص 30)؛ کار نیکو کردن از پر کردن‌ است (داستان بهرام گور و کنیز او در هفت­پیکر؛ص 107)؛ سحرخیز باش تا کامروا شوی (داستان‌ بوذرجمهر و انوشیروان در مرزبان‌نامه، ص 92 باب چهار).

برخی از مثلها بی‌آنکه داستانی داشته باشند، خود شبیه یک داستان بوده و کنش داستانی‌ دارند: موش به سوراخ نمی‌رفت، جارو به دمش می‌بست. (دهخدا)

مردی را به دار می‌برند. زنش گفت: «برگشتنی یک شلیته‌ی گلی برایم بخر».(دهخدا)

2- ریشه‌های تاریخی:

شاه می‌بخشد شاه قلی نمی‌بخشد. (ذوالفقاری، 1384:605)

من نادری قلی‌ام و پول می‌خواهم. (همان، 802)

شاه از جاجرود می‌آید کارها درست می‌شود. (همان، ص 630)

3- ریشه‌های خرافی:

مبنای برخی از مثلها خرافه‌ها و باورهای عامیانه است و فهم آن مستلزم دانستن آن خرافه‌ است؛ مثل«خواب زن چپ» است به عقیده­ی خرافی مردم درباره­ی خواب زنان اشاره دارد که باید واژگونه تعبیر کرد و مثل «در هفت آسمان یک ستاره ندارد» به این نکته اشاره دارد که هرکسی‌ در آسمان ستاره‌ای مخصوص دارد که هنگام ولادتش پیدا می‌شود و آن ستاره در مقدرّات‌ زندگانی و سرنوشت او تأثیر کلی دارد؛ بنابراین کسی که در هفت آسمان یک ستاره هم نداشته‌ باشد، بی‌نوا و مفلس است.

4- ریشه‌های مدنی:

فهم برخی مثلها نیز منوط به دانستن اطلاعات مربوط به زندگی، آداب و رسوم مردم‌ است؛ مثلا برای فهم مثل «دست چربت را به سر کچل ما هم بمال» باید بدانیم که در گذشته‌ برای معالجه­ی سر کچل از روغن استفاده می­کردند. مقصود مثل آن است که از نعمتی که به­دست آورده­ای ما را محروم نکن و یا برای فهم مثل «مشک خالی و پرهیز آب» دانستن این‌ نکته لازم است که در گذشته آب‌فروشان با عبارت «پرهیز آب، پرهیز آب» یعنی مواظب باش‌ خیس نشوی، به مردم هشدار می‌دادند. حال اگر کسی مشک آبش خالی باشد و پرهیز آب‌ دهد، لاف زده است.

7-5. مثلها از حیث درونمایه و محتوا، مسائل زیر را دربر­می‌گیرد:

الف) مسائل اخلاقی: کدام شوخی است که نصفش جدّی نباشد. (بهمنیار)

ب) مسائل اقتصادی: چو دخلت نیست خرج آهسته‌تر کن. (سعدی)

پ) مسائل اجتماعی: ظلم ظالم بر سر اولاد ظالم می‌رود. (حبله رودی)

ت) قوانین و قواعد اجتماعی: قصاص قبل از جنایت. (دهخدا)

ث) آداب و رسوم: عیدت را این­جا کردی، نوروزت را جایی دیگر کن. (شکورزاده)

ج) مسائل آموزشی: کسی که در چهل سالگی تنبور می‌آموزد در گور استاد خواهد شد. (شکورزاده)

چ) مسائل سیاسی و تاریخی: باش تا قائم‌مقام از باغ بیرون آید. (شکورزاده)

ح) مسائل خرافی: سرنوشت هرکس را توی پیشانی‌اش نوشته‌اند. (دهخدا)

خ) مسائل دینی: وضو گرفتن در زمستان نصف نماز خواندن است. (ابریشمی)

د) مسائل مذهبی: من از بهر حسین در اضطرابم تو از عباس می‌گویی برایم. (امینی)

ذ) شکوه و شکایت: هرچه سنگه مال پای لنگه. (دهخدا)

ر) مسائل بهداشتی و پزشکی: دندانی را که درد می‌کند باید کشید. (شکورزاده)

ز) مسائل مربوط به آب‌وهوا: باران بهار سر خر ببارد، دم خر خبر ندارد. (بهمنیار)

ژ) مدح و ذمّ شهرها، اقوام:اصفهان نصف جهان. (دهخدا)

نه قم می‌رم نه کاشان، لعنت به هردو تاشان. (شکورزاده)

نان یهودی را بخور توی خانه‌ی گبر بخواب. (ابریشمی)

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

سوالاتی که در این پژوهش دغدغه‌ی ذهنی پژوهنده خواهد بود موارد زیر است:

1- چه ابیاتی از آثار نظامی وارد قلمروی ضرب‌المثل‌ها شده است؟

2- چه ضرب‌المثل‌هایی از فرهنگ عامه وارد آثار نظامی شده است؟

3- آیا نظامی به ضرب‌المثل‌های زبان فارسی افزوده است یا بیشتر از آن وام گرفته است ؟

4- ضرب‌المثل‌های موجود در آثار نظامی از چه سطحی از زندگی معیشتی بهره گرفته‌اند؟برای نمونه زندگی معیشتی کشاورزی و روستایی، معیشتی – شهری و درباری و … .

5- ضرب‌المثل‌های موجود در آثار نظامی از چه ویژگی‌های فرمی برخوردارند؟ مثلا عنصر مسلط بر انواع تشبیه کدام است؟ یا نوع استعاره‌های موجود در ضرب‌المثل‌ها از چه گونه‌ای است؟

6- ضرب‌المثل‌های موجود درآثار نظامی با بافتی که در آن به کار رفته است چگونه ارتباطی دارد؟ آیا اقتضای داستان و روایت است که نظامی از این ضرب‌المثل استفاده می‌کند و یا اینکه ضرب‌المثل‌های موجود در آثار نظامی جهت نمایش و به رخ کشیدن معلومات شاعر است؟ و ارتباط چندانی با بافت متن و روایت ندارد؟

7- ضرب‌المثل‌ها در واقع از پشتوانه‌های فرهنگی یک شاعر حکایت می‌کنند و توانایی او را در تسلط به میراث شفاهی و کتبیش نشان می‌دهند. ضرب‌المثل‌های موجود در آثار نظامی از چه پشتوانه‌های فرهنگی اخذ شده است؟ آیا تماماً از فرهنگ عامه است یا از قرآن و حدیث و اقوال متصوفه یا سایر حوزه‌های فرهنگی در جهان اسلام نیز بهره برده است؟

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت ورد)

 پایان نامه تحلیل و بررسی بلاغی و زیبایی‌شناسی ضرب‌المثل‌ها در سه منظومه شعری نظامی گنجوی

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت PDF)

 پایان نامه تحلیل و بررسی بلاغی و زیبایی‌شناسی ضرب‌المثل‌ها در سه منظومه شعری نظامی گنجوی

برای دیدن جزئیات بیشتر ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید:

دانلود پایان نامه از لینک زیر

لینک متن کامل پایان نامه رشته ادبیات با عنوان :تحلیل و بررسی بلاغی و زیبایی‌شناسی ضرب‌المثل‌ها