دانلود پایان نامه

دانلود پایان نامه ارشد رشته ادبیات در سایت ارشدها

عنوان کامل پایان نامه :

تحلیل عرفانی مقام توبه و بازتاب آن در آثار ادبی تا پایان قرن ششم هجری

قسمتی از متن پایان نامه :

 

وقتی شحنه دزد جبری را به عقوبت و عقاب می گیرد مرد عذر می آورد که آنچه من کردم حکم خدایی بود و شحنه که قضای حق را مستند نفی اراده و اختیار عبد نمی داند با او احتجاج نمی کند فقط به عقوبت و ضرب او همچنان ادامه می دهد و می گوید که باری این عقوبت هم که می کنم حکم حق است ای دو چشم روشنم» (زرین کوب، 1367، ص 275) در قصه دزد میوه و صاحب باغ نیز مولانا به شیوه یی خاص نشان می دهد که جبر مذموم دعوی بی بنیادی است و عذر چنین جبری هم در چنین ملتی مقبول نیست و هرگز موجب تبرئه وی از آنچه بر دست او رفته است نمی تواند باشد.

قصه از این قرار است:

«مردی به باغ دیگری درون می آید، بالای درخت می رود و میوة آن را فرو می افشاند، چون صاحب باغ سر می رسد  و با وی عتاب می آغازد که این چه کار است و از خدا شرمیت گوچه می کنی؟ دزد لاغ و افسوس پیش می آرد که شرم از خدا برای چیست باغ ملک خداست و من هم بندة او هستم به چه معنی برخوان خداوند غنی بخل می کنی و آنچه را خدا به بندة خویش بی دریغ عطا کرده است منع می نمایی؟

صاحب باغ خدمتکاری را صدا می زند و چوب و رسن می خواهد و چون خادم حاضر می آید دزد را فرو می گیرند و به درخت می بندند و صاحب باغ بر پشت و ساق وی چوب سخت و بسیار می زند.

چون دزد اعتراض می کند که آخر از خدا شرمی بدار بیگنه را بدین سان زار زار خواهی کشت؛ صاحب باغ همچنان به کار خویش ادامه می دهد و در پاسخ دزد می گوید:

«آخر این چوب هم مال خداست و من هم بندة خدایم و البته تو نیز هم خودت و هم پشت و پهلویت تعلق به خدا دارد و آنچه من می کنم نیز به امر اوست پس بر من چه جای اعتراض و ملامت است؟ دزد فر یاد بر می آورد که از جبر توبه کردم؛ مرا فرو گذار که فعل انسان جبر نیست ـ اختیار است اختیار (همان، ص376).

«در اینجا باید بگوئیم که نگرش های جبری مذهبانه بیگانه با تعالیم اسلام است و انسان بازیچة دست تقدیر نیست مفهوم «جبر» بد فهمیده شده است در واقع متکلمان اندکی از آن دفاع کرده اند و از قرن چهارم دقیقاً به یمن مواضع معتزلی دیگر عملاً از آن حمایت نمی شود» (شیخ بوعمران، 1382، ص4).

نتیجه این که انسان با مواجهه به عقل سلیم خود و دور از مباحث متکلمین و دانشمندان در می یابد که او مجبور نیست ودر صورتی که عمل زشتی انجام داد، اگر توبه نکند، به عذاب الهی گرفتار خواهد شد.

نمی توان گناه کرد و با اعتقاد به مقدّرات از مجازات الهی رها شد

«قل فلله الحجه البالغه»(انعام،149)؛بگو:« دلیل رسا برای خدا است» .  شخصی از امام صادق (ع) پرسید:تفسیر این آیه چیست؟آن حضرت در پاسخ فرمود:«خداوند در روز قیا مت به بندۀخود می گوید: ای بندۀ من!چرا آن چه را می دانستی، عمل نکر دی؟واگر بگوید نمی دانستم،می گوید :چرا یاد نگرفتی،تا عمل کنی؟ دراین وقت او دربرابر باز خواست خدا، فرو می ماند،این است حجّت بالغۀ خدا.»(قرائتی،1385،ص174).                                                                                                 «ثم تولیتم من بعد ذلک فلو لا فضل الله علیکم و رحمته لکنتم من الخاسرین»؛ ولی از آن پس از فرمان سرباز زدید و اگر فضل و رحمت خدا نبود از زیانکاران بودید (بقره، 64).

جبریان از این آیه نتیجه می گیرند که توبه فعل خداست؛ ولی این تفسیر خطاست اگر توبه فعل خدا بود پس چرا انسان را نکوهش می کند در حقیقت بازگشت گناهکار را به راه راست آسان می کند چنین انسانی مادام که خواهان اصلاح خویش است محکوم به کیفر نمی شود». (همان، ص350).

 

1ـ 4ـ 7 موضوع توبه

بر اساس درجات علم و ایمان بنده موضوع توبه متفاوت است.

«یرفع الله الذین منکم و الذین اوتوالعلم درجات» (مجادله، 11)؛ «ایمان را هفتاد و اندی باب است که بالاترین شهاده لا اله الا الله و پست ترین مقام و باب آن ملامت نفس است» (سجادی، 1378، ص 173).

امام باقر علیه السلام فرمودند «براستی مومنان مراتبی دارند یکی باشد که یک درجه دارد و یکی دو درجه و یکی سه درجه و یکی چهار درجه و یکی پنج درجه و یکی شش درجه و یکی هفت درجه» (کلینی، 1370، ج 4، ص 47).

دسته ای موضوع توبۀ آن ها گناهان است.

روایتی از امام صادق علیه السلام است که می فرمایند:

«هر گروهی از بندگان توبه ای خاص دارند. توبه انبیاء از اضطراب سر، توبة اصفیاء از تنفس، توبه اولیاء از خاطرات گوناگون، توبه خواص از اشتغال به غیر خدا و توبه عوام از گناهان است» (مجلسی، بی تا، ج6، ص31).

نتیجه این که چون توبه حدی ندارد، موضوع توبه نیز محدودیّتی ندارد «ولا نهایته لتوبه العارف و لا لغایه و صفه» (مکی، 1995، ص 385).

 

1ـ 4ـ 8 ارکان توبه:

رکن مهم توبه پشیمانی است «اَوّلها الندم علی ما مضی. اولین رکن توبه پشیمانی و حسرت و تأسف و آتش درونی و ناراحتی بر آنچه که گذشته است، می باشد» (مطهری، 1364، ص 145).

عامل پشیمانی نیز، ترس از عاقبت بد، رغبت به نعمت و یا حیای از خداست.

بنده  زمانی که  متوجه  آثار  سوء  و سرانجام شوم گناه در این عالم و عالم برزخ و  قیامت شود،  پشیمان است. افعال  و ملکات صورت های مناسب خود را دارند، دارای شعور، آگاهی هستند و انسان را آزار می دهند. آتش جهنم از روی اراده و شعور می سوزاند. هر گناهی در روح اثری دارد که در احادیث از آن به «نقطة سوداء» تعبیر نموده اند و آن تاریکی است که در قلب و روح پیدا می شود، کم کم افزون می شود و در آخر در صورتی که توبه نکند  منتهی  به  شقاوت  همیشگی خواهد شد پس انسان لازم است از معاصی پرهیز کند و اگر به آن مبتلا شد فوراً آثار سوء آن را با توبه درست ، شرایط آن واعمال صالحه اصلاح كند در غير اين صورت عذاب الهی  او راخواهد گرفت.

«دومین رکن  توبه  عزم  بر ترک و عدم  بازگشت برای  همیشه داشته  باشد  «العزم علی ترک العود، یک  تصمیم  جدی که دیگر من این عمل ناشایست را تکرار نمی کنم»؛ توبه اگر واقعی باشد  ، حتماً قبول خواهد شد

و توبه ای  واقعی است که آتش درونی در انسان پیدا شود و مصمم  باشد که  دیگر آن  گناه  را انجام  ندهد «امام  فرمود: «کسانی که استغفار  می کنند و باز گناه می کنند و باز گناه را  تکرار می کنند استغفارشان از استغفار نکردن بدتر است» . چون  این مسخره  کردن توبه است، استهزاء  خداست استهزاء  توبه است » (همان، ص150).

دربارة  ارکان توبه آمده است. «اما اركان پنجگانه كه بناء توبت به آنست و تحقيقش بدان، يكي، اداء فرايض است؛ دوم ، قضا مافات؛ سوم  طلب  حلال، چهارم  رد مظالم؛ پنجم مجاهدت و مخالفت با نفس» (كاشاني؛ 1381، ص 362).

 

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

 

1ـ تعریف و تبیین اصطلاح عرفانی توبه در قرآن و روایات                                                                2ـ بیان دیدگاه های عرفا دربارة توبه

3ـ تبیین و تأثیر مقام توبه در آثار ادبی

4ـ جایگاه توبه نسبت به مقامات عرفانی دیگر

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت ورد)

 پایان نامه تحلیل عرفانی مقام توبه و بازتاب آن در آثار ادبی تا پایان قرن ششم هجری

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت PDF)

 پایان نامه تحلیل عرفانی مقام توبه و بازتاب آن در آثار ادبی تا پایان قرن ششم هجری

برای دیدن جزئیات بیشتر ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید:

دانلود پایان نامه از لینک زیر

لینک متن کامل پایان نامه رشته ادبیات با عنوان :تحلیل عرفانی مقام توبه و بازتاب آن در آثار ادبی تا پایان قرن ششم هجری