دانلود پایان نامه ارشد رشته ادبیات در سایت ارشدها

عنوان کامل پایان نامه :

تحلیل و بررسی بلاغی و زیبایی‌شناسی ضرب‌المثل‌ها

قسمتی از متن پایان نامه :

– در برخی از مثلها به مضمون ضرب‌المثل اشاره می‌شود نه عین آن؛ نظیر:

منتظر داد به دادی شود   «آمده باد به بادی شود»
(نظامی، مخزن­الاسرار، ص 52)

که مصراع دوم به مثل «باد آورده را باد می‌برد» اشاره دارد.

1-6-1- تفاوت ارسال­المثل با مثل منظوم

در دو نوع اخیر مثل‌هایی از آن­چه میان مردم رایج بوده در شعر درج شده است، اما چنان­که گفتیم‌ شعر برخی شاعران خود به دلیل شهرت و رواج در حکم مثلی درآمده است. این دسته نمی‌تواند ارسال­المثل باشد و خود بیت یا مصراع در حکم مثل است؛ برای نمونه:

«چون‌که با کودک سروکارت فتاد
«گفت آسان گیر بر خود کارها کز روی طبع
جفا پیشگان را بده سر به باد
بی‌وفا حالا که من افتاده‌ام از پا چرا
  پس زبان کودکی باید گشاد»
(مولوی)

سخت می‌گردد جهان بر مردمان سخت‌کوش»
(حافظ، دیوان، 193)

«ستم بر ستم پیشه عدل است و داد»
(سعدی، بوستان، 80)

«آمدی جانم به قربانت ولی حالا چرا»
(شهریار، دیوان، ص 184)

 

«چشم‌ها را باید شست، جور دیگر باید دید» (سهراب سپهری، هشت کتاب، 219)

چنان­چه همین ابیات را شاعری دیگر در شعر خود تضمین کند، ارسال­مثل است. شمیسا تفاوتی میان این دو قائل نمی­شود و در تعریف ارسال­مثل می­نویسد: «کلام حاوی ضرب­المثلی‌ باشد (چه شاعر از ضرب‌المثلی استفاده کرده باشد و چه کلام بعدها ضرب‌المثل شده باشد)» (شمیسا، 1374:ص 63)

1-6-2- تفاوت ارسال­المثل با تمثیل

ساختار کاربرد ارسال­مثل چنین است که دو جمله را بدون گفتن ادات تشبیه به یکدیگر تشبیه‌ کنند و در ضمن مشبه‌به، ضرب‌المثل باشد که در این صورت تشبیه مرکب یا تشبیه تمثیل و مضمر است. «در این­گونه تشبیه تأکید بیشتر بر مشبه­به است.» از این جهت ساختمان آن با تمثیل یکسان است با این تفاوت که مشبه در تمثیل حکایت یا داستانی است (شمیسا، 1373:ص‌ 12-10)» اما در ارسال­مثل مشبه یک جمله یا عبارت استعاری است و امثال اغلب استعاره­ی تمثیلیله هستند که عکس آن صادق نیست «(پارسا، 1383: ص 14) هرگاه استعاره تمثیلیه رواج‌ یابد مثل می‌شود» (هاشمی بک، 1377: ص 294) که بهمنیار (بهمنیار، 1381: ص 22) نیز بر همین‌ موضوع صحه می‌گذارد و این بیت حافظ را برای مثال می‌آورد:

نه هرکه چهره برافروخت دلبری داند   نه هرکه آینه سازد سکندری داند
(حافظ، دیوان، 120)

 

ابو محبوب (ابو محبوب، 1372:ص 74-76) ضمن اشاره به خلط تعریف قدما از تمثیل و ارسال­مثل به تبیین تفاوت این دو می­پردازد و ضمن اشاره به شرط شهرت و رواج می­نویسد: «ارسال­مثل یک نوع مصرف است، اما تمثیل نوعی تولید است. ارسال­مثل مصرف ضرب­المثلی‌ است که از قبل وجود دارد؛ اما تمثیل فقط ذکر مثالی است برای اثبات یا استحکام یک‌ اندیشه»؛ پس بیت زیر از وحید قزوینی تمثیل است نه ارسال­مثل:

ز یاران کینه هرگز در دل یاران نمی‌ماند   به روی آب جای قطره‌ی باران نمی‌ماند
(همان، 76)

1-6-3- تفاوت ارسال­المثل با اسلوب معادله

اسلوب معادله اصطلاحی است که اولین­بار شفیعی کدکنی (شفیعی کدکنی، 1366:84) برای‌ تمایز این­گونه شعرها با تمثیل و برخی ارسال مثلها به­کار برده است. در اسلوب معادله به­جای‌ شباهت میان دو سوی بیت، شباهت میان دو مصراع وجود دارد «شاعر در مصراع اوّل چیزی‌ می­گوید و در مصراع دوم چیزی دیگر اما دو سوی این معادله، از رهگذر شباهت قابل تبدیل‌ به یک­دیگرند» (همان:84) مانند:

بهره­ی خواجه ز اسباب به جز محنت نیست
آدم خاکی ز خامی دارد از می اجتناب
  عرق، از بارگران قسمت حمّال شود
(صائب، دیوان، 1738)

کوزه‌ی گل، پخته چون گردد نمی‌ترسد ز آب
(غنی کشمیری، دیوان، 35)

ج

در دو مورد یاد شده می­توان میان دو مصراع = قرار داد و هردو را دو سوی یک معادله‌ دانست و به قول رپیکا (رپیکا، 1354: ص 469) شاعر حکمی را در یک مصراع تقریر و در مصراع دیگر توجیه می‌کند.

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

سوالاتی که در این پژوهش دغدغه‌ی ذهنی پژوهنده خواهد بود موارد زیر است:

1- چه ابیاتی از آثار نظامی وارد قلمروی ضرب‌المثل‌ها شده است؟

2- چه ضرب‌المثل‌هایی از فرهنگ عامه وارد آثار نظامی شده است؟

3- آیا نظامی به ضرب‌المثل‌های زبان فارسی افزوده است یا بیشتر از آن وام گرفته است ؟

4- ضرب‌المثل‌های موجود در آثار نظامی از چه سطحی از زندگی معیشتی بهره گرفته‌اند؟برای نمونه زندگی معیشتی کشاورزی و روستایی، معیشتی – شهری و درباری و … .

5- ضرب‌المثل‌های موجود در آثار نظامی از چه ویژگی‌های فرمی برخوردارند؟ مثلا عنصر مسلط بر انواع تشبیه کدام است؟ یا نوع استعاره‌های موجود در ضرب‌المثل‌ها از چه گونه‌ای است؟

6- ضرب‌المثل‌های موجود درآثار نظامی با بافتی که در آن به کار رفته است چگونه ارتباطی دارد؟ آیا اقتضای داستان و روایت است که نظامی از این ضرب‌المثل استفاده می‌کند و یا اینکه ضرب‌المثل‌های موجود در آثار نظامی جهت نمایش و به رخ کشیدن معلومات شاعر است؟ و ارتباط چندانی با بافت متن و روایت ندارد؟

7- ضرب‌المثل‌ها در واقع از پشتوانه‌های فرهنگی یک شاعر حکایت می‌کنند و توانایی او را در تسلط به میراث شفاهی و کتبیش نشان می‌دهند. ضرب‌المثل‌های موجود در آثار نظامی از چه پشتوانه‌های فرهنگی اخذ شده است؟ آیا تماماً از فرهنگ عامه است یا از قرآن و حدیث و اقوال متصوفه یا سایر حوزه‌های فرهنگی در جهان اسلام نیز بهره برده است؟

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت ورد)

 پایان نامه تحلیل و بررسی بلاغی و زیبایی‌شناسی ضرب‌المثل‌ها در سه منظومه شعری نظامی گنجوی

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت PDF)

 پایان نامه تحلیل و بررسی بلاغی و زیبایی‌شناسی ضرب‌المثل‌ها در سه منظومه شعری نظامی گنجوی

برای دیدن جزئیات بیشتر ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید:

دانلود پایان نامه از لینک زیر

لینک متن کامل پایان نامه رشته ادبیات با عنوان :تحلیل و بررسی بلاغی و زیبایی‌شناسی ضرب‌المثل‌ها 

دانلود پایان نامه ارشد رشته ادبیات در سایت ارشدها

عنوان کامل پایان نامه :

تحلیل و بررسی بلاغی و زیبایی‌شناسی ضرب‌المثل‌ها

قسمتی از متن پایان نامه :

– در برخی از مثلها به مضمون ضرب‌المثل اشاره می‌شود نه عین آن؛ نظیر:

منتظر داد به دادی شود   «آمده باد به بادی شود»
(نظامی، مخزن­الاسرار، ص 52)

که مصراع دوم به مثل «باد آورده را باد می‌برد» اشاره دارد.

1-6-1- تفاوت ارسال­المثل با مثل منظوم

در دو نوع اخیر مثل‌هایی از آن­چه میان مردم رایج بوده در شعر درج شده است، اما چنان­که گفتیم‌ شعر برخی شاعران خود به دلیل شهرت و رواج در حکم مثلی درآمده است. این دسته نمی‌تواند ارسال­المثل باشد و خود بیت یا مصراع در حکم مثل است؛ برای نمونه:

«چون‌که با کودک سروکارت فتاد
«گفت آسان گیر بر خود کارها کز روی طبع
جفا پیشگان را بده سر به باد
بی‌وفا حالا که من افتاده‌ام از پا چرا
  پس زبان کودکی باید گشاد»
(مولوی)

سخت می‌گردد جهان بر مردمان سخت‌کوش»
(حافظ، دیوان، 193)

«ستم بر ستم پیشه عدل است و داد»
(سعدی، بوستان، 80)

«آمدی جانم به قربانت ولی حالا چرا»
(شهریار، دیوان، ص 184)

 

«چشم‌ها را باید شست، جور دیگر باید دید» (سهراب سپهری، هشت کتاب، 219)

چنان­چه همین ابیات را شاعری دیگر در شعر خود تضمین کند، ارسال­مثل است. شمیسا تفاوتی میان این دو قائل نمی­شود و در تعریف ارسال­مثل می­نویسد: «کلام حاوی ضرب­المثلی‌ باشد (چه شاعر از ضرب‌المثلی استفاده کرده باشد و چه کلام بعدها ضرب‌المثل شده باشد)» (شمیسا، 1374:ص 63)

1-6-2- تفاوت ارسال­المثل با تمثیل

ساختار کاربرد ارسال­مثل چنین است که دو جمله را بدون گفتن ادات تشبیه به یکدیگر تشبیه‌ کنند و در ضمن مشبه‌به، ضرب‌المثل باشد که در این صورت تشبیه مرکب یا تشبیه تمثیل و مضمر است. «در این­گونه تشبیه تأکید بیشتر بر مشبه­به است.» از این جهت ساختمان آن با تمثیل یکسان است با این تفاوت که مشبه در تمثیل حکایت یا داستانی است (شمیسا، 1373:ص‌ 12-10)» اما در ارسال­مثل مشبه یک جمله یا عبارت استعاری است و امثال اغلب استعاره­ی تمثیلیله هستند که عکس آن صادق نیست «(پارسا، 1383: ص 14) هرگاه استعاره تمثیلیه رواج‌ یابد مثل می‌شود» (هاشمی بک، 1377: ص 294) که بهمنیار (بهمنیار، 1381: ص 22) نیز بر همین‌ موضوع صحه می‌گذارد و این بیت حافظ را برای مثال می‌آورد:

نه هرکه چهره برافروخت دلبری داند   نه هرکه آینه سازد سکندری داند
(حافظ، دیوان، 120)

 

ابو محبوب (ابو محبوب، 1372:ص 74-76) ضمن اشاره به خلط تعریف قدما از تمثیل و ارسال­مثل به تبیین تفاوت این دو می­پردازد و ضمن اشاره به شرط شهرت و رواج می­نویسد: «ارسال­مثل یک نوع مصرف است، اما تمثیل نوعی تولید است. ارسال­مثل مصرف ضرب­المثلی‌ است که از قبل وجود دارد؛ اما تمثیل فقط ذکر مثالی است برای اثبات یا استحکام یک‌ اندیشه»؛ پس بیت زیر از وحید قزوینی تمثیل است نه ارسال­مثل:

ز یاران کینه هرگز در دل یاران نمی‌ماند   به روی آب جای قطره‌ی باران نمی‌ماند
(همان، 76)

1-6-3- تفاوت ارسال­المثل با اسلوب معادله

اسلوب معادله اصطلاحی است که اولین­بار شفیعی کدکنی (شفیعی کدکنی، 1366:84) برای‌ تمایز این­گونه شعرها با تمثیل و برخی ارسال مثلها به­کار برده است. در اسلوب معادله به­جای‌ شباهت میان دو سوی بیت، شباهت میان دو مصراع وجود دارد «شاعر در مصراع اوّل چیزی‌ می­گوید و در مصراع دوم چیزی دیگر اما دو سوی این معادله، از رهگذر شباهت قابل تبدیل‌ به یک­دیگرند» (همان:84) مانند:

بهره­ی خواجه ز اسباب به جز محنت نیست
آدم خاکی ز خامی دارد از می اجتناب
  عرق، از بارگران قسمت حمّال شود
(صائب، دیوان، 1738)

کوزه‌ی گل، پخته چون گردد نمی‌ترسد ز آب
(غنی کشمیری، دیوان، 35)

ج

در دو مورد یاد شده می­توان میان دو مصراع = قرار داد و هردو را دو سوی یک معادله‌ دانست و به قول رپیکا (رپیکا، 1354: ص 469) شاعر حکمی را در یک مصراع تقریر و در مصراع دیگر توجیه می‌کند.

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

سوالاتی که در این پژوهش دغدغه‌ی ذهنی پژوهنده خواهد بود موارد زیر است:

1- چه ابیاتی از آثار نظامی وارد قلمروی ضرب‌المثل‌ها شده است؟

2- چه ضرب‌المثل‌هایی از فرهنگ عامه وارد آثار نظامی شده است؟

3- آیا نظامی به ضرب‌المثل‌های زبان فارسی افزوده است یا بیشتر از آن وام گرفته است ؟

4- ضرب‌المثل‌های موجود در آثار نظامی از چه سطحی از زندگی معیشتی بهره گرفته‌اند؟برای نمونه زندگی معیشتی کشاورزی و روستایی، معیشتی – شهری و درباری و … .

5- ضرب‌المثل‌های موجود در آثار نظامی از چه ویژگی‌های فرمی برخوردارند؟ مثلا عنصر مسلط بر انواع تشبیه کدام است؟ یا نوع استعاره‌های موجود در ضرب‌المثل‌ها از چه گونه‌ای است؟

6- ضرب‌المثل‌های موجود درآثار نظامی با بافتی که در آن به کار رفته است چگونه ارتباطی دارد؟ آیا اقتضای داستان و روایت است که نظامی از این ضرب‌المثل استفاده می‌کند و یا اینکه ضرب‌المثل‌های موجود در آثار نظامی جهت نمایش و به رخ کشیدن معلومات شاعر است؟ و ارتباط چندانی با بافت متن و روایت ندارد؟

7- ضرب‌المثل‌ها در واقع از پشتوانه‌های فرهنگی یک شاعر حکایت می‌کنند و توانایی او را در تسلط به میراث شفاهی و کتبیش نشان می‌دهند. ضرب‌المثل‌های موجود در آثار نظامی از چه پشتوانه‌های فرهنگی اخذ شده است؟ آیا تماماً از فرهنگ عامه است یا از قرآن و حدیث و اقوال متصوفه یا سایر حوزه‌های فرهنگی در جهان اسلام نیز بهره برده است؟

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت ورد)

 پایان نامه تحلیل و بررسی بلاغی و زیبایی‌شناسی ضرب‌المثل‌ها در سه منظومه شعری نظامی گنجوی

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت PDF)

 پایان نامه تحلیل و بررسی بلاغی و زیبایی‌شناسی ضرب‌المثل‌ها در سه منظومه شعری نظامی گنجوی

برای دیدن جزئیات بیشتر ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید:

دانلود پایان نامه از لینک زیر

لینک متن کامل پایان نامه رشته ادبیات با عنوان :تحلیل و بررسی بلاغی و زیبایی‌شناسی ضرب‌المثل‌ها