دانلود پایان نامه

دانلود پایان نامه ارشد رشته ادبیات در سایت ارشدها

عنوان کامل پایان نامه :

بررسی حکایات عقلای مجانین در مثنوی‌های عطاربر اساس کتاب نیشابوری

قسمتی از متن پایان نامه :

 

(ای کاش عشق، خود روزی عاشق می‌شد تا می‌دانست با مردم چه می‌کند.)

برخی نیز به سبب شومی بدعت گذاری یا ارتکاب گناهان کبیره کارشان به جنون می‌کشد، نیشابوری در این مورد سه گزارش نقل می‌کند از جمله دیوانه‌ای که به خلق قرآن معتقد بود؛ همچنین دیوانگانی که به سبب بدگمانی به ابوبکر و عمر و عثمان به جنون مبتلا شده بودند. برخی نیز از ترسِ خدا کارشان به جنون کشیده شده، که در این مورد گزارش‌هایی نقل می‌کند که در آنها افراد بر اثر شنیدن آیه‌ای یا دیدن منظره‌ای به جنون مبتلا می‌شوند؛ قبلاً با نمونه‌هایی از این حکایات آشنا شدیم. همچنین از کسانی یاد می‌کند که به مَجاز، دیوانه خوانده می‌شوند مانند جوان و کودک و مست. سپس از کسانی یاد می‌کندکه در عینِ سلامتِ عقل، خود را به جنون زده‌اند و آنان چند گروهند: الف) برخی که خویش را دیوانه فرا می‌نمایند تا احوال درونی خویش را از مردم بپوشانند و بی مزاحمت آنان، راه معنوی خود را بپیمایند مانند : دیوانه‌ای که مالک دینار می‌گوید : دیدمش زنجیر بر گردن داشت و بچه‌ها با سنگ اندازی آزارش می‌دادند و او این بیت را می‌خواند: “اینآنکه در چهره‌ی آدمی دیده می‌شوند اگر تحقیق شود به حقیقت آدمی نیستند” نزدیکش رفتم، پرسیدم تو دیوانه‌ای؟ گفت به تن آری اما به دل نه و این بیت را برخواند : “حال خویش را با پرده‌ی جنون از مردم پوشیده‌ام تا به معشوق یگانه‌ی خویش مشغول باشم.” در این بخش علاوه براین گزارش سه گزارش دیگر نیزارائه می‌دهد. ب)کسانی که خود را به دیوانگی می‌زنند تا از بلا و آفتی برهند که در این بخش نُه گزارش ارائه می‌شود در مورد کسانی که با تظاهر به جنون از همکاری با دولتِ ظالم یا ابراز عقیده در مورد مناقشاتِ کلامی رهیده اند، از جمله می‌گوید: عباده‌ی مخنث را به نزد الواثق خلیفه‌ی عباسی آورند، در آن ایامِ محنت، مردم پی در پی در مساله ی حدوث و قِدَم کلام خدا کشته می‌شدند و مورد ضرب و شتم قرار می‌گرفتند، عباده گفت : به خدا اگر مرا امتحان کند و به سوال و جواب کشد، کشته خواهم شد(خلیفه طرفدار خَلقِ قرآن بود) از این‌رو پیش از هر چیز، به محض ورود نزد الواثق گفت : خداوند اجر شما را در این مصیبت بسیار گرداناد؛ گفت: چه شده است؟ گفت: برای مردنِ قرآن، گفت: وای بر تو مگر قرآن می‌میرد؟ گفت: آری هر مخلوقی خواهد مرد؛ اکنون چون قرآن در شعبان بمیرد، مردم در نمازهای رمضان چه بخوانند؟ خلیفه گفت: این دیوانه را بیرون اندازید. ج) برخی نیز برای رسیدن به ثروت یا آسایش، خود را به جنون می‌زنند؛ مانند علی بن صلوه قصری که شاعری گمنام و تهی دست بود، خود را به دیوانگی زد و هزّالی پیشه کرد تا کارش سامان گرفت و شعرش مشهور شد تا آنجا که پادشاهان و بزرگان نسبت به او و شعرش علاقه‌ی مفرط یافتند. نیشابوری از قول کسانی که خود را برای رسیدن به آسایش به دیوانگی زده‌اند اشعار و سخنانی نقل می‌کند که مضمونشان این بیت مشهور است :

“رو مسخرگی پیشه کن و مطربی آموز       تا دادِ خود از کهتر و مهتر بستانی ”

مانند این شعر :

تحامق تطب عیشاً و لا تک عاقلاً           فعقل الفتی فی ذا الزمان عدّوه

فکم قد راینا ذا نهی صار خاملاً             و ذا حمق فی الحمق منه سمو

(خود را احمق ساز تا از زندگانیِ خوش برخوردار شوی و خردمند مباش، زیرا عقلِ مرد در این زمانه دشمن اوست، چه بسیار کسانی را با خرد و دانشِ بسیار، گمنام دیدم و چه احمقانی که در عین حماقت به بزرگی و رفعت رسیدند).(همان)

آنگاه در فصل “حروف الجد و العقل و دوله الحمق و الجهل ” بیست و سه گزارش می‌آورد در توضیحِ این نکته که عاقلان و عالمان زندگی سخت و پر زحمت دارند و احمقان و جاهلان عیشی پر نعمت و مرفه. شبیه به مضمونِ این بیت از حافظ :

فلک به مردم نادان دهد زمام مراد     تو اهل فضلی و دانش همین گناهت بس

واپسین فصلِ بخشِ اولِ کتاب “اجتناب الاحمق و صحبته” نام دارد. در این فصل مجموعه‌ای از اشعار و امثال در خصوص پرهیز از مصاحبت با احمقان و جاهلان، جمع آوری شده است. از جمله این قولِ اکثم بن صیفی، حکیمِ عرب، که به فرزندش گفت: «از مصاحبت احمق پرهیز کن که ضررش به تو، نزدیکتر از سودش است».(همان)

بخش دوم کتاب، تذکره‌ای مفصل در مورد زندگی، حالات و حکایاتِ عقلای مجانین است. در این بخش، ابتدا شرح حالِ چهل و شش تن از دیوانگان مشهور را یاد می‌کند، از جمله: اویس قرنی، مجنون بنی عامر، ابو عطا سعید المجنون(سعدون)، بهلول، عُلیان، عبد الرحمن اشعث، ابوسعید الضبعی، ابوالفضل جعیفران، سهل خزاعی، یوحنّا، نمیر، سَلَمه، سمنون و مانی. نیشابوری در این قسمت، جمعاَ سی و چهار؟ گزارش از احوال و اقوالِ این دیوانگانِ نقل کرده است؛ سپس، هفت گزارش درباره‌ی دیوانگانی از اعراب بادیه و بعد از آن سی و چهار گزارش درباره‌ی ده تن از زنانِ این طبقه همچون : ریحانه، آسیه، حیّونه، میمونه، سلمونه ذکر می‌کند ؛ آنگاه هشتاد و دو گزارش در مورد مجانینی که نام و نشانی نداشته‌اند و در پایان دوازده گزارش از مشاهداتِ خود ارائه داده است.(راستگو،1368: 74)

ویژگی مشترکِ دیوانگانی که نیشابوری از آنان سخن می گوید، خضوع و تواضع آنان در برابر خداوند است. در واقع ایشان شوریدگانی در مقام رضا و تسلیم هستند که نشانی از اعتراضات و گستاخی‌های دیوانگان در برابر خدا یا علمای رسمی در کردار و گفتارشان نمی‌بینیم. البته نویسندگانِ دیگر نیز -غیر از عطار- کمابیش در این شیوه با نیشابوری هم داستانند. نکته‌ی جالب دیگر در مورد دیوانگان نیشابوری آن است که برخی از ایشان با وجودِ دیوانگی و عقل گریزی، در مباحث کلامی و فلسفی و تفسیری شرکت می‌کردند و نظرات حکیمانه و دقیقی ارائه می‌دادند.

 

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

 

الف) آشنایی با شرایط اجتماعی و افکار و گفتارِ عقلای مجانین

ب) کاوش در مورد نقش سیاسی- اجتماعی عقلای مجانین در جامعه

ج) پژوهش در مورد رابطه‌ی عقلای مجانین و نهضت تصوف

د) تحلیل رابطه‌ی ذهن و زبان عقلای مجانین بر اساس مدل ” برخورد جهان‌های موازی”

ه) بررسی عناصر زبانی همچون: شطح، طنز و پارادوکس در حکایات عقلای مجانین

و) بررسی و طبقه بندی حکایات عقلای مجانین در مثنوی‌های عطار

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت ورد)

 پایان نامه بررسی حکایات عقلای مجانین در مثنوی‌ های عطار بر اساس کتاب نیشابوری

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت PDF)

 پایان نامه بررسی حکایات عقلای مجانین در مثنوی‌ های عطار بر اساس کتاب نیشابوری

برای دیدن جزئیات بیشتر ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید:

دانلود پایان نامه از لینک زیر

لینک متن کامل پایان نامه رشته ادبیات با عنوان :بررسی حکایات عقلای مجانین در مثنوی‌های عطاربر اساس کتاب نیشابوری