دانلود پایان نامه

دانلود پایان نامه ارشد رشته ادبیات در سایت ارشدها

عنوان کامل پایان نامه :

بررسی تأویل‌های کتاب وجه دین حکیم ناصرخسرو قبادیانی

قسمتی از متن پایان نامه :

 

تأویل:

 

تأویل، واژه‌ای قرآنی و اصطلاحی در علوم قرآنی و تفسیر و حدیث و اصول فقه و کلام و فلسفه و عرفان است. کاربرد نسبتاً فراوان آن در قرآن و حدیث، در وجوه و مرادات مختلف، این واژه را موضوع مباحث و مناقشات علمی قرار داده که این مباحث خود منشاء ابراز دیدگاه‌های متفاوت دربارۀ قرآن و متون دینی، به ویژه از حیث معنا و فهم درونی آیات و احادیث (در برابر معنا و فهم ظاهری) و تأسیس علم تأویل نزد اهل عرفان شده است.[1]

 

2-1-1 واژه شناسی تأویل:

بیشتر لغت‌نویسان و لغت‌شناسان تأویل را از ریشۀ اَوْل می‌دانند. به نوشتۀ ابن فارس [2] این ریشه دو معنای اصلی دارد: آغاز یک چیز و پایان آن. کلمۀ اوّل از معنای نخست اشتقاق یافته و فعل آلَ یَؤولُ به معنای رَجَعَ به معنای دوم راجع است.

تأویل (بر وزن مصدری تفعیل) نیز با معنای دوم پیوند دارد و تأویل کلام بدان باز می‌گردد.[3] لغت‌شناسان پیش از ابن‌فارس و پس از او همگی همین توضیح را دربارۀ تأویل دارند.

در تعبیرات لغت‌نویسان، واژۀ تأویل گاه به یک چیز و گاه به یک سخن افزوده شده است، از آن رو که در کاربرد قرآنی واژه هردو گونۀ اضافه وجود دارد به همین سبب در توضیح این واژه در آثار لغوی اندکی ابهام و گاه آمیختگی دیده می‌شود.

مثلاً ابن فارس در معجم مقاییس اللغة گفته است : «تأویل الکلام هوَ عاقِبَتهُ»، که دقیقاً معلوم نیست مقصود او از عاقبت، مراد واقعی کلام است یا امری خارجی است که این کلام از آن حکایت می‌کند.

در این میان، راغب اصفهانی (ذیل اول) بعد از بیان معنای تأویل (بازگرداندن هر چیز به مراد واقعی آن) افزوده‌است که تأویل، گاه به علم (و از جمله کلام) تعلق می‌گیرد و گاه به فعل (شاید شیء).[4]

 

 

جرجانی در التعریفات تأویل را چنین تعریف می‌کند:

«تأویل در لغت، به آغاز بازگردانیدن است و در شریعت بازگردانیدن لفظ از معنای ظاهری به معنای احتمالی آن است به شرط آنکه محتمل را موافق کتاب و سنّت بیابند.» [5]

صاحب کتاب التفسیر و المفسرون می‌نویسد که تأویل مأخوذ است از اوْل به معنای رجوع :

«آل الشیء یؤول اولاً و مآلاً : رجع و اوّل الشیء رجّعه.» [6]

ابن رشد در کتاب فصل المقال می‌نویسد که معنای تأویل این است که باید مدلول الفاظ شرع را از معانی حقیقی عدول داد و متوجه معانی مجازی آن کرد.[7]

آلوسی صاحب تفسیر بزرگ روح المعانی در بیان تعریف تأویل می‌گوید:

«تأویل اشاره‌ای قدسی و معارفی سبحانی است که سالکان را از خلال عبارات منکشف می‌شود و دل‌های عارفان را از ابرهای غیب سیراب می‌کند.» [8]

ماتریدی می‌گوید:

«التأويل ترجيح أحد المحتملات بدون القطع و الشهادة على اللّه.»[9]

در تاج العروس ذیل اول در توضیح تأویل چنین می‌خوانیم:

«التأویل هو تبیین معنی المتشابه و المتشابه هو ما لم یقطع بفحواه من غیر تردد فیه و هو نص.»[10]

دربارة به معنی اصطلاحی تأویل می‌توان گفت که این کلمه نزد قدما دارای دو معنی بوده: یکی بیان معنی سخن که در این صورت تأویل با تفسیر مرادف است… و معنای دیگر، مراد اصلی کلام است… کلمۀ تأویل نزد متأخران اعم از فقها و متکلمین و محدثین و حتی متصوفه عبارت از برگرداندن لفظ از معنی راجح به معنی مرجوح است، به شرط آن که شواهد و دلایل آن را تأیید نماید.[11]

در قیاس با الفاظ غربی، تأویل از لحاظ معنی با reducere و reductum لاتین هم معنی است، اما از لحاظ اصطلاح و برخی معانی آن، مانند معنی و ترجمه، با Hermes و Hermeneuein یونانی به معنای بیان کردن، توضیح دادن و ترجمه کردن نزدیک است و بنابراین علم تاویل با Hermeneutics انگلیسی قابل تطبیق است.[12]

[1] ميرسليم و همكاران ذیل واژه تأویل

[2] ابن فارس ذیل اول

[3] ابن فارس ذیل اول

[4] ميرسليم و همكاران ذیل واژه تأویل

[5] جرجانی 22

[6] الذهبی 15

[7] ابن رشد 32

[8] الذهبی 21

[9] الذهبی 20

[10] الزبیدی 215

[11] حسن‌پور 31

[12] ميرسليم و همكاران ذیل واژه تأویل

(به نقل از فرهنگ قرن بیستم چمبرز، ذیل reduce , Hermeneutics )

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

  • پیشینۀ علم تأویل چیست؟
  • نظر تفکر اسماعیلی دربارۀ تأویل به عنوان اصل بنیادین این مذهب چیست؟
  • پیشینۀ علم هرمنوتیک در تفکر غرب چیست؟
  • آیا تأویل، آنچنان که ناصرخسرو به عنوان یک اسماعیلی بلندمرتبه به آن دست می‌یازد، با هرمنوتیک، آنچنان که در غرب تعریف می‌شود، شباهت دارد؟

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت ورد)

 پایان نامه بررسی تأویل‌های کتاب وجه دین حکیم ناصرخسرو قبادیانی

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت PDF)

 پایان نامه بررسی تأویل‌های کتاب وجه دین حکیم ناصرخسرو قبادیانی

برای دیدن جزئیات بیشتر ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید:

دانلود پایان نامه از لینک زیر

لینک متن کامل پایان نامه رشته ادبیات با عنوان :  بررسی تأویل‌های کتاب وجه دین حکیم ناصرخسرو قبادیانی